De bal van Gerrit de Wit

Gerrit de Wit Feyenoord 001

Vandaag is het vijftig jaar geleden dat Willem II haar eerste Europese duel speelde. Tegen Manchester United werd het in De Kuip 1-1. Gisteren schreef ik een stuk over die wedstrijd. Daarin stond de uitspraak van Matt Busby dat hij Gerrit de Wit de beste speler aan de kant van Willem II vond in die wedstrijd. De middenvelder uit Oosterhout speelde volgens de krantenartikelen inderdaad een geweldige wedstrijd. In de terugwedstrijd werd Willem II helemaal omver geblazen. Ze verloren met 6-1, maar opnieuw was het Gerrit de Wit die de krantenkoppen haalde. Hij nam namelijk een prachtig souvenir mee uit Manchester: de wedstrijdbal. Gerrit de Wit zelf is precies vijftien jaar geleden overleden aan de gevolgen van kanker, maar zijn zoon John de Wit wilde me graag alles vertellen over zijn vader, de wedstrijden tegen Manchester United en die befaamde bal.

Het was een wonderlijke wedstrijd tussen Manchester United en Willem II in de Europa Cup II. Beide clubs waren bekerwinnaar geworden in 1963, maar dat was dan ook de enige overeenkomst tussen Manchester United en Willem II op dat moment. De topclub uit Engeland zou dat seizoen tweede worden in de competitie en een jaar later zelfs landskampioen. Willem II speelde in de eerste divisie en werd daarin slechts tiende. Een klassieke strijd tussen David en Goliath, waarbij dit keer de reus won. Voor de spelers van Willem II waren het wedstrijden om nooit meer te vergeten. Voor de hele club trouwens niet, want pas in 1998 zouden de Tricolores weer een keer Europa in mogen. Een tegenstander van het kaliber Manchester United zouden ze overigens nooit meer treffen, zelfs niet in het jaar dat ze in de Champions League speelden.

Gerrit de Wit speelde op in 1963 al acht jaar voor Willem II. Hij was in 1955 voor 6000 gulden overgenomen van TSC uit Oosterhout. De Wit was een technische speler die op verschillende posities uit de voeten kon. Hij was pas 21 toen Willem II hem kocht, en was een ideale versterking voor het team waarin veel routiniers speelden. Een goed team, want Willem II was regerend landskampioen en had drie jaar eerder ook al de titel gewonnen. Een topclub in Nederland, maar niet de enige die interesse in De Wit had. NOAD had hem al benaderd en ook NAC had de Oosterhouter op de korrel. De Bredanaars nodigen hem uit in een chique restaurant en boden hem een heerlijke biefstuk aan. De Wit had op dat moment allang voor zichzelf besloten dat hij bij Willem II zou tekenen, maar dit aanbod sloeg hij niet af. Nadat hij zijn biefstuk had opgegeten bedankte hij de bestuurders voor het eten en vertelde ze dat hij voor Willem II zou tekenen.

Op 2 september 1956 scoorde De Wit tegen Feyenoord. Weinig bijzonder, zou je denken. Maar het is het allereerste doelpunt dat Willem II scoorde in de pas opgerichte eredivisie. Willem II degradeerde aan het eind van dat seizoen, maar keerde na één seizoen alweer terug. Gerrit de Wit was een van belangrijkste spelers in dat elftal. Hij kwam zelfs in de voorlopige selectie van het Nederlands elftal terecht. In zomer van 1958 wilde Sparta-trainer Denis Neville hem dan ook heel graag hebben, maar Willem II vroeg een voor die tijd astronomisch bedrag (75.000 gulden) en het ketste af. Achteraf gezien had het de carrière van De Wit een hele wending kunnen geven, want Sparta werd het jaar erop alndskampioen. Willem II was tot en met de degradatie in 1963 een club die aan de onderkant van de middenmoot verbleef.

Het grootste succes van De Wit bij Willem II was de winst van de KNVB-beker in 1963. Het was eigenlijk een zwart seizoen voor de Tricolores, want ze degradeerden samen met De Volewijckers naar de Eerste Divisie. Maar de geweldige cuprun maakte alles goed. Zo werd Ajax in de 1/8e finale uitgeschakeld en werden in de kwartfinale en halve finale respectievelijk MVV en Alkmaar ’54 (voorloper AZ) in uitwedstrijden verslagen. Het is opvallend dat al die bekerpotten ná het reguliere seizoen werden gespeeld. Door de strenge winter van 1963 (denk aan de Elfstedentocht van dat jaar) was er zoveel afgelast, dat de beker erbij inschoot. Zo speelde Willem II pas op 8 mei tegen Ajax, was de wedstrijd tegen MVV op 29 mei en de halve finale in Alkmaar 19 juni pas. De finale tegen ADO stond op 23 juni gepland. Willem II leek na de degradatie iets goed te willen maken voor haar fans en dat wierp zijn vruchten af.

In de finale was ADO de grote favoriet. Zij waren tiende geworden in de Eredivisie en hadden op papier de betere selectie. Ze hadden al aan Tilburgs bloed geroken, want in de 1/8e finale hadden de Hagenezen NOAD uitgeschakeld. Wat ook in het voordeel van ADO sprak was dat de finale in het Zuiderpark werd gespeeld. Hoezo thuisvoordeel? Willem II deed het allemaal weinig. Frits Louer, Kees Aarts (die zo goed speelde in die finale dat ADO-trainer Ernst Happel hem meteen na de wedstrijd overnam, waar Aarts uitgroeide tot een legende) en Willy Senders zorgden voor een 0-3 eindstand. Het is tot op de dag van vandaag de laatste hoofdprijs die de Tricolores wonnen, hoewel die tweede plek in 1999 voor mij persoonlijk ook aanvoelt als een prijs. Het gevolg van de winst op ADO was dat Willem II het seizoen erop deel mocht nemen aan de Europa Cup II, het mooiste Europese toernooi dat vakkundig de nek om is gedraaid door de geldwolven van de UEFA omdat het te weinig opleverde.

Na de degradatie had Willem II weinig geld meer over. Trainer Jaap van der Leck wilde verjongen en een aantal routiniers werden op de bank gezet. Een van de slachtoffers was Gerrit de Wit. Van der Leck en De Wit waren, volgens John de Wit, niet de beste vrienden en dan druk ik me nog zacht uit. Om Gerrit de Wit nog verder te vernederen werd hij zelfs reserve gezet bij het tweede. De twee konden absoluut niet met elkaar overweg. De eerste vijf competitiewedstrijden kwam De Wit in heel het verhaal niet voor. Zijn vervanger Jan Boor deed het ook best aardig, met drie doelpunten. Voor De Wit was het duidelijk dat hij in zijn laatste seizoen niet meer aan spelen toe zou komen.

De start van het seizoen was overigens vrij matig. Willem II verloor in de eerste vijf wedstrijden van Velox en Telstar, speelde gelijk tegen Elinkwijk en won van Veendam en Enschede Boys. Een echte middenmoter en zo zouden de club ook eindigen (als tiende). Door de matige start keek in Tilburg iedereen nog meer uit naar de loting in de Europa Cup II. Die wedstrijden moesten het hoogtepunt van het seizoen worden. Er zaten mooie clubs bij, zoals Barcelona, HSV, Atalanta Bergamo, Tottenham Hotspur (zij wonnen de Europa Cup II een jaar eerder, vandaar twee Engelse deelnemers), Celtic, Olympique Lyon, Petrolul (hihi) en Manchester United. Het werd Man United, een naam die iedereen kende vanwege de vliegramp vijf jaar eerder.

Gerrit de Wit dacht er geen moment aan dat hij zou spelen, maar in de jaren zestig hadden bestuurders nog een grote invloed bij clubs. Frans Stevens, de teammanager van Willem II, was groot fan van De Wit en onderling hadden ze veel respect voor elkaar. Zoon John denkt nog altijd dat Stevens trainer Van der Leck heeft bewerkt om zijn vader Gerrit tóch op te stellen. Zodoende zat Jan Boor in De Kuip ineens op de bank. De Wit beschaamde het vertrouwen niet en speelde een dijk van een wedstrijd, naderhand nog eens bevestigd door de lofzang van Matt Busby en de positieve stukken in de krant. Ondanks dat Van der Leck hem niet meer op wilde stellen in de competitie, was wel duidelijk dat hij in de return op Old Trafford zou gaan spelen. De ervaring van De Wit was cruciaal gebleken.

Het was belangrijk om iemand als De Wit in het team te hebben. Vooral de jongere Willem II’ers waren geïmponeerd door Manchester United, die vijf Engelse, drie Schotse en drie Ierse internationals opstelden. John vertelde me dat zijn vader eigenlijk ook best onder de indruk was van de spelers van de Engelse club. Ze waren een stuk breder dan de Willem II’ers en veel fitter. Niet vreemd natuurlijk, want de Mancunians waren allemaal full-prof, terwijl bij de Tilburgers iedereen nog een baan naast het voetbal had. Zo was Gerrit de Wit al sinds zijn veertiende werkzaam in de Zuid-Nederlandse Zeemlederfabriek in Oosterhout. Na het werk was het daarom snel met Jan Brooijmans, die uit Rijen kwam, naar de training en de volgende dag vroeg weer op. Van het loon dat de spelers kregen bij Willem II kon niemand rondkomen, maar het was een aardig extraatje. Ondanks de fysieke verschillen liet De Wit zich niet aftroeven. Meteen in de eerste minuut zei hij “I will kill you”,  tegen zijn directe tegenstander en in het duel trok hij zijn been niet terug. Dat was een stimulans voor de andere spelers, die in De Kuip minstens gelijkwaardig waren aan de Mancunians.

Tijdens de return was er wel een groot verschil tussen beide teams, maar dat was geen schande. Voor veel spelers was het de eerste keer met het vliegtuig en de Willem II’ers werden als vorsten onthaald door Busby. Hij gaf ze een rondleiding door de stad en de Tilburgers werden in het poepchique Midland Hotel gestopt (waar ik afgelopen zomer nog langs ben gekomen en het was inderdaad vrij indrukwekkend). Zelfs Gerrit de Wit, met al zijn ervaring, was onder de indruk van de stad Manchester, de club en het hotel. Hij had met het Nederland militair elftal ooit een toernooi in Italië gespeeld, maar de grootsheid van Manchester United maakte veel meer indruk. Old Trafford was een gigantisch stadion dat in Nederland zijn gelijke niet kenden. Zelfs de kleedkamers waren veel chiquer dan ze gewend waren. In de spelerstunnel had Willem II eigenlijk al verloren. Het werd uiteindelijk 6-1, mede dankzij een hattrick van Denis Law. Eigenlijk viel het nog wel mee, als je beseft dat Willem II de laatste uitwedstrijd voor deze pot met 6-2 had verloren van RBC.

Ondanks de kansloze nederlaag had de wedstrijd voor De Wit nog een gouden randje. Hij slaagde namelijk erin om de wedstrijdbal te bemachtigen. De Wit was niet de enige die op het kleinood aasde. Jan Brooijmans wilde de bal namelijk ook hebben en had een afspraak met Denis Law dat die hem de bal zou geven na afloop. De Wit wist dat en dribbelde in de laatste minuut van de ene kant van het veld naar de cornervlag aan de andere kant. Jo Walhout, een derde speler die de bal graag wilde hebben, schreeuwde naar De Wit dat hij moest overspelen, maar dat deed de Oosterhouter natuurlijk niet. Als de Fransman Henri Faucheux dan eindelijk affluit, pakt De Wit de bal en loopt ermee naar de kleedkamer. Die is in ieder geval binnen. Of toch niet?

Stewards zijn vervelende mannetjes die maar één doel hebben en dat is het leven van andere mensen verzieken. Dat was in de jaren zestig ook al het geval. Een steward van United ziet De Wit met de bal naar de kleedkamer lopen en houdt hem tegen. Hij pakt de bal af, want die is volgens hem eigendom van United. De Wit gaf later toe dat hij wel kon janken en is flink over de zeik. Teammanager Stevens hoort het verhaal en stapt op Busby af. Die roept de steward op de mat en eist de bal terug. Busby nodigt De Wit uit in de kleedkamer van United en laat alle spelers de bal signeren. Zelfs de speler tegen wie De Wit “I will kill you” heeft gezegd, zet zijn handtekening. Volgens zoon John was Gerrit apetrots op de bal en het feit dat zoveel legendes handtekeningen op die bal hadden gezet. Na de wedstrijd worden alle Tilburgers uitgenodigd voor een banquet en krijgen ze nog een speldje overhandigd van Busby, als aandenken aan deze wedstrijd. Klasse hebben Engelsen wel.

De Wit stopt na het seizoen 1963/1964 met voetballen. De bal wordt ondertussen veelvuldig gebruikt door zoon John en zijn buurtgenootjes. Een voetbal was in die tijd nogal prijzig en daarom gebruiken de kinderen de legendarische voetbal van vader Gerrit. Het gevolg is dat in de loop der jaren alle handtekeningen eraf gesleten zijn. Achteraf gezien vond Gerrit dat toch wel zonde en ook John heeft er spijt van, maar het zijn dingen die je niet meer kunt terugdraaien. Als er geen geld is voor een andere bal, is het eigenlijk wel logisch dat ze de enige bal in huis gebruiken. Ondanks dat het stiksel was losgelaten en de handtekeningen waren vervaagd, heeft De Wit er nooit aan gedacht om de bal weg te gooien. Hij had al wel een bestemming voor de bal en dat was Willem II, maar het lukte hem maar niet om afstand te doen van zijn souvenir. Hij was er erg aan gehecht.

Volgens zoon John sprak vader Gerrit vaak over zijn avontuur in Engeland. Hij wilde heel graag een keer een reis maken door het land. Dat stond in de planning, maar toen gooide leukemie zijn leven overhoop. Op 25 september 1998, op de dag af exact 35 jaar na Willem II – Manchester United, stierf De Wit aan zijn ziekte. Wel was hij tien dagen eerder nog naar Willem II – Dinamo Tbilisi geweest. Willem II had namelijk alle nog levende spelers uit 1963 uitgenodigd om aanwezig te zijn bij die wedstrijd. De Wit was doodziek, maar kwam toch. Voor de wedstrijd werd de befaamde wedstrijdbal uit Manchester overhandigd aan Willem II en zingen de mannen uit 1963 nog een keer het ‘Hup Willem II Stoere Kerels’, wat voor De Wit erg emotioneel is. Samen met zijn zoon slaagde hij erin om het bijna de hele wedstrijd vol te houden, maar daarna wilde het lichaam niet meer.

De Wit overhandigde de bal, omdat hij vond dat hij bij Willem II hoorde te zijn na zijn dood. Als je de beroemde wil zien, loop je via de hoofdingang rechtdoor en daar ligt hij in een vitrine. Waar zoon John nooit in de voetsporen van zijn vader trad (hij was een fanatiek honkballer), heeft kleinzoon Joris (mooie naam) dat wel gedaan. Hij is een van de twee zoons van John en een fanatieke voetballer. Gerrit heeft hem zelf niet meegemaakt als voetballer, want hij stierf 23 dagen nadat zijn kleinzoon werd geboren. John herinnert zich nog wel goed dat zijn vader Joris vasthield en zei: “Jij komt en ik ga”. De familie De Wit is nog altijd fan van Willem II, vrij uniek in Oosterhout. Trainen doet Joris echter niet in het mooie shirt van de Tricolores. Vanwege zijn opa draagt hij namelijk een shirt van Manchester United met daar achterop ‘De Wit’.

John de Wit met de befaamde bal waarop alle handtekeningen stonden.

John de Wit met de befaamde bal waarop alle handtekeningen stonden.

Ook op dit feestje is de bal te zien. Je wil bijna tegen die kinderen schreeuwen 'doe het niet', maar ze deden het toch. De handtekeningen zijn allemaal vervaagd.

Ook op dit feestje is de bal te zien. Je wil bijna tegen die kinderen schreeuwen ‘doe het niet’, maar ze deden het toch. De handtekeningen zijn allemaal vervaagd.

De mannen van Willem II op weg naar Manchester. Voor veel spelers was het de eerste keer dat ze vlogen.

De mannen van Willem II op weg naar Manchester. Voor veel spelers was het de eerste keer dat ze vlogen.

De befaamde Panoramafoto, met Gerrit de Wit onderste rij, tweede van rechts.

De befaamde Panoramafoto, met Gerrit de Wit onderste rij, tweede van rechts.

Alle Willem II'ers kregen bij het afsluitende buffet een speldje van Manchester United. John koestert het speldje van zijn vader nog altijd.

Alle Willem II’ers kregen bij het afsluitende buffet een speldje van Manchester United. John koestert het speldje van zijn vader nog altijd.

Na afloop van de wedstrijd werd er een gezamenlijke foto gemaakt. Hier zie je goed dat de spelers van United een stuk breder waren dan die van de Tilburgers

Na afloop van de wedstrijd werd er een gezamenlijke foto gemaakt. Hier zie je goed dat de spelers van United een stuk breder waren dan die van de Tilburgers

 

Afgelopen zomer was ik in Manchester, even nadat ik John de Wit sprak, en wat zag ik dar? Het Midland Hotel

Afgelopen zomer was ik in Manchester, even nadat ik John de Wit sprak, en wat zag ik dar? Het Midland Hotel

 

Blijft toch mooi om dit hotel te zien, voor Willem II historische grond. Ik snap dat de spelers onder de indruk waren, want het is een imposant hotel

Blijft toch mooi om dit hotel te zien, voor Willem II historische grond. Ik snap dat de spelers onder de indruk waren, want het is een imposant hotel

9 Reacties op “De bal van Gerrit de Wit

  1. William van Holsteijn

    Mooi verhaal man, uitgebreid en mijn verbazing is groot; waar haal je toch de tijd vandaan dergelijke uitgebreide stukken te schrijven? Research e.d.
    Heb niks met Willem II, maar dergelijke anecdotes zijn mooi om te lezen!!

    • In dit soort stukken gaat inderdaad flink wat tijd zitten, daarom schrijf ik ze niet al te vaak. Ik heb ooit een klein krantenartikel gelezen over het verhaal van deze bal en wilde er iets mee doen. Een paar maanden geleden lukte het om de contactgegevens van de zoon van Gerrit de Wit te achterhalen en die had enorm veel materiaal en verhalen over zijn pa.

  2. Hoe kom ik aan deze prachtige foto,s ?
    Zou ze graag bij mijn verzameling hebben.

  3. Een parel van een verhaal!

  4. De Panorama foto is gemaakt door Henk Blansjaar, deze man maakte een hele reeks van voetbal clubs met een “thema”. In dit geval Willem II bij het beeld van koning Willem II, in mijn map op fb heb ik een hele reeks van deze thema foto’s van diverse andere clubs.

  5. Mooi verhaal!
    Weet iemand of John en zijn vader Gerrit ooit in de Drossaardstraat (hoekhuis) in Oosterhout woonden? Als het goed is, is John een oude schoolmaat van me. Groetjes uit Willem II stad van Hans Scheerder

  6. Hans, In 1956 was Gerrit (24-09-1934) nog ongehuwd, speelde toen al bij Willem II en woonde toen in de Keiweg 53 Oosterhout.
    Hij was toen Lederbewerker van beroep en een van zijn hobby,s was Zwemmen.
    Ook was hij in Militaire Dienst geweest.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s