Justin Fashanu

Justin Fashanu of Norwich City

In de nacht van 2 op 3 mei 1998 breekt een 36-jarige man een verlaten garagebox open in Oost-Londen. Vijftien jaar eerder  lag de wereld nog aan zijn voeten, toen hij voor Norwich de Goal of the Season maakte tegen Liverpool. Het leverde hem een transfer op naar Nottingham Forest, op dat moment net tweevoudig winnaar van de Europa Cup. Maar het leven is anders gelopen dan hij op dat moment had gedacht. Hij is geen international geworden, is uitgekotst door een deel van de voetbalwereld waaronder zijn broer en is een maand eerder valselijk beschuldigd van aanranding. Het is hem allemaal teveel geworden. De volgende ochtend wordt hij dood gevonden. Justin Fashanu heeft zichzelf opgehangen. De tabloids smullen er van, want Fashanu was niet zomaar een voetballer, hij was de eerste (en tot op de dag van vandaag de enige) openlijk homoseksuele voetballer in Engeland.

Fashanu had geen gemakkelijke jeugd. Hij werd geboren in Londen, maar zijn Nigeriaanse vader verliet hem, en zijn jongere broertje John (die een topspits zou worden bij Wimbledon), al vroeg in zijn leven. Ze kwamen in een liefdevol pleeggezin terecht.  In Norfolk bloeide Justin helemaal op. Hij ging voetballen voor Norwich City en bleek erg talentvol te zijn. De goal tegen Liverpool maakte hem bekend in heel Engeland en na drie seizoenen Norwich, waarin hij 35 doelpunten maakte, ging hij voor 1 miljoen pond naar Nottingham Forest. De club van Brian Clough was destijds dé topclub van Engeland en Fashanu was een van de eerste spelers die voor 1 miljoen pond van club wisselde in Engeland. Fashanu en Clough bleek een slechte combinatie te zijn. Clough wist dat zijn spits homoclubs bezocht en wilde dat niet hebben. Fashanu trok zich er niets van aan. Als voetballer was hij een graag geziene gast in de homoscene van Nottingham.

Op het veld bleek Fashanu zijn belofte niet te kunnen inlossen. Hij werd uitgeleend aan Southampton en na slechts anderhalf seizoen Forest, nam stadsgenoot Notts County hem over voor slechts 150.000 pond. De spits bloeide weer helemaal op. Natuurlijk wisten zijn teamgenoten van zijn homoseksualiteit, maar omdat hij presteerde op het veld was het geen issue. Fashanu genoot van het leven op en naast het veld, maar County zat in de financiële problemen en verkocht hem aan Brighton. Fashanu in de homohoofdstad van Engeland, dat moest wel een succes worden. Dat werd het niet. De spits raakte zwaar geblesseerd aan zijn knie en zou nooit meer de oude worden. In de tien seizoenen erop zou hij maar liefst zestien clubs verslijten, maar duidelijk was dat de oude Fashanu niet meer terug zou komen. De knie was te verrot om nog op topniveau te presteren.

Normaal zou Fashanu van de radar zijn verdwenen ware het niet dat hij besloot uit de kast te komen. Op 22 oktober 1990 stond er op de hoofdpagina van The Sun: “£1m Football Star: I AM GAY”. De Engelse voetbalwereld was in shock. Spelers en ex-spelers spraken zich uit tégen homo’s in het voetbal en zeiden dat voetbal een echte heterosport was. Zijn broer John beschuldigde hem van leugens (hij herhaalde dat in 2012 nog eens) en besloot het contact te verbreken. In de stadions waren continue spreekkoren tegen Fashanu te horen. Fashanu trok zich er niet veel van aan en had van 1991 tot en met 1993 nog twee succesvolle seizoenen bij Torquay United, een club waar hij wel werd geaccepteerd. Torquay was natuurlijk een kleine club en Fashanu de grote vedette. Terwijl hij daar speelde kreeg hij een relatie met Julie Goodyear, een bekende soapactrice uit Coronation Street. Fashanu was namelijk bi, een van de redenen waarom zijn broer John altijd zei dat Justin eigenlijk ‘normaal’ was en het alleen met mannen deed om aandacht te trekken.

Na zijn tijd bij Torquay ging het steeds minder met Fashanu. Hij werd opgepakt wegens roekeloos rijgedrag en in 1994 verkocht hij een verhaal aan The Sun waarin hij vertelde sex te hebben gehad met mannelijke MP’s (kamerleden) van The Tories. Dat bleek niet te kloppen en Fashanu werd een paria. Hij ging spelen in Zweden, Nieuw-Zeeland en de VS. In dat laatste land werd hij in staat van beschuldiging gesteld nadat een 17-jarige jongen vertelde aangerand te zijn door Fashanu na een avond drankgelag. In Maryland, de staat waarin het gebeurde, mag je sex hebben op je 16de, maar was homoseksualiteit destijds verboden. Fashanu vluchtte naar Engeland, maar werd later in de VS vrijgesproken. Toch had het er zo ingehakt bij hem dat hij een maand later tot zijn wanhoopsdaad kwam. Of er binnenkort nog een Engelse voetballer uit de kast komt, weet ik niet, maar het verhaal van Fashanu zal veel mensen tegenhouden dat te doen.

12 Reacties op “Justin Fashanu

  1. Er is wel een Welshe rugbyspeler met heel wat caps die zich geout heeft. 1 van de recordinternationals van Wales zelfs. Heeft jarenlang getrouwd geweest tot hij de leugen niet meer kon volhouden. in Nederland was er eeen speler van ik meen TOP Oss die jarenlang zijn zus meenam naar wedstrijden en vroeg om zich voor te doen als vriendin, zodat hij zich pas na zijn carriere uitte.

    Ik ben een beetje een fan van FC Stonewall, de homoclub van Londen die in de “normale” competities speelt en meermaals het homo WK won. Clubs die actief opkomen voor minderheden die in de tribalistische-machochistische voetbalwereld vaak ongewenst zijn, verdienen het grootste respect. Stonewall zit nu al aan 4 elftallen en een (lesbisch) dameselftal. Dik respect voor die club.

    Wat betreft Fashanu: als je het gedrag van de fans in stadions in het hoofd houdt, kan je enkel diep beschaamd zijn voetbalfan te zijn. Homofobe gezangen zijn nog altijd frequent in stadions. Het is eigenlijk om door de grond te zakken van plaatsvervangende schaamte. Ik sta volledig achter levenslang stadionverbod voor elk individu (“mens” is een beetje te beleefd) die zich schuldig maakt aan zulke gezangen. Naast zulke individuelen wil een beschaamd mens niet op de tribunes zitten.

    • Neem aan dat je Gareth Jenkins bedoelt als die Welsh rugby international.Is pas nog een mooie docu op tv over geweest. Zeer indrukwekkend.

      • Klopt. Ben zelf hetero (al behoor ik als autist wel tot een andere minderheid, waardoor ik een zekere sterke sympathie voel voor de homo gemeenschap; we zijn twee verschillende minderheden die beiden voor emancipatie knokken) maar ik vind niets mis met homo’s, vaak heel vriendelijke mensen. Sport kan een echte macho wereld zijn, dus het vergt enorm veel moed om uit de kast te komen. Ik denk dat Jenkins en nu ook die NBA speler die als eerste geout heeft, een soort pioniersrol willen vervullen en tonen dat iemands geaardheid irrelevant is op het veld. Voor die moed verdienen ze heel veel respect. Ik kan ook begrijpen hoeveel dit betekent voor de gay community. Moest morgen voor het eerst een sportman zich als autistisch uiten, ik zou allicht ook een krop in de keel krijgen (dit is wel zeer onrealistisch, gezien wij autisten doorgaans niet van lichamelijk contact houden en in contactsporten dus niet echt functioneren doorgaans. Als er al een autistisch atleet is, dan zal het allicht een golfer of een tennisser of zo zijn). Ik hoor soms wel eens dat homo’s nu toch echt wel geemancipeerd zijn… euhm, neen dus, zeker niet in de heel competitieve en conformistische sportwereld. Wat die Gareth Jenkins en die basketter deden is dus wel degelijk nodig en getuigt van enorm veel moed. Kan je niets dan respect voor hebben.

        Over Stonewall FC: sommigen noemen het onnodig om zo een club te hebben want “zo stop je homoseksuele sporters in een hokje apart”. Opnieuw fout. Zorg ervoor dat de homofobie uit het voetbal verdwijnt en dan hoeven er geen aparte homoclubs te bestaan. Het is het gebrek aan tolerantie elders bij andere clubs die clubs als Stonewall FC (waar homo’s in beschermde omgeving hun sport kunnen beleven) noodzakelijk maakt. Zolang andere clubs de xenofobie niet uitroeien zullen clubs als Stonewall ook nog een tijdje noodzaak blijven. Het is ook erg bewonderenswaardig dat Stonewall zich al jaren goed staande houdt als enige homoteam in een lokale Londense amateurcompetitie. Hun voorbeeld krijgt ook navolging elders, zo is recent Paris Gay FC opgericht. Helaas weigerden sommige andere clubs er tegen te spelen, net dat soort intolerantie verantwoordt het bestaan van die “aparte” clubs. Moest er een sportclub voor autisten bestaan hebben had ik misschien ook gaan voetballen. Helaas bestaat die niet voor zover ik weet en mijn autisme heeft me wel deels weerhouden van aansluiten bij een club. Het machowereldje dat voetbal soms kan zijn, is een omgeving waar je heel sterk in je schoenen moet staan als je “anders” bent dan de meeste spelers.

        Staat die docu over de Welshe rugbyspeler ergens online? Zou met heel veel interesse kijken.

      • Sorry ,ik haal 2 namen door elkaar.
        Dat moet Gareth Thomas zijn.(Gareth Jenkins was de coach van Wales)
        Er zou een film komen over het leven van Gareth Thomas met Mickey Rourke als Gareth Thomas,in de hoofdrol. Weet niet hoe het daar mee staat.

  2. PS: er zijn er nog die uit de kast zijn gekomen, maar veel zijn het niet: http://en.wikipedia.org/wiki/Category:LGBT_association_football_players

    Het feit dat zowat 80 procent vrouwen zijn toont ook aan hoezeer vrouwen beschaafder zijn dan mannen in veel mannen. Het tribalisme en machochisme ontbreekt ook grotendeels in damesvoetbal, 1 van de redenen waarom ik erg vaak vrouwenvoetbal bekijk. Het niveau is intussen erg gestegen en het is stukken aangenamer kijken qua fair play, in die zin dat ik me afvraag of ik –mochten beiden evenveel media aandacht krijgen– niet spontaan het damesvoetbal boven het mannenvoetbal zou verkiezen. Ik kan enkel zeggen: qua techniek even goed als mannenvoetbal, qua fair play kunnen de mannen enkel hopen ooit even beschaafd te worden als hun vrouwelijke collega’s. Voetbal een mannensport? Absoluut niet. Vrouwenvoetbal is 1 van de meest onderschatte sporten, en qua tolerantie is het ver boven het mannenvoetbal uitgestegen.

  3. William van Holsteijn

    Het verhaal van Justin Fashanu was mij bekend, ook zijn vertroebelde relatie met zijn broer die ik diverse malen bij Wimbledon FC heb zien spelen. Afgelopen weekend was ik nog bij Norwich City en zijn doelpunt staat mij helder voor de geest. Toen ik er was heb ik er even bij stilgestaan, ook bij zijn trieste einde. Dergelijke verhalen maken op de een of andere manier altijd veel indruk bij mij, weet niet waarom dat zo is, maar ’t is zo…

  4. Nou Gerrit, wil niet lullig doen maar het vrouwenvoetbal is qua niveau nog steeds dramatisch. Ik heb van dichtbij te maken gehad met de eredivisie vrouwen, dus de besten van Nederland. Allemaal best technisch vaardig maar het niveau slaat echt nergens op.

    Maar ja iedereen wil aardig gevonden worden door de vrouwen…
    Media aandacht is ook zinloos. De WK-finale vrouwen zou nooit 30 miljoen kijkers trekken. Waarom niet? geen niveau.

    • De WK finale bij de vrouwen was zowat de beste wedstrijd van het kalenderjaar 2012. Er zat alles in: spanning, hoogstaand technisch voetbal, knappe goals (vooral die van Alex Morgan was een schoolvoorbeeld van de perfecte snelle counter), fairplay, een zenuwslopende ontknoping vanop de penaltystip.

      België en Nederland zijn geen grootmachten in het damesvoetbal, maar –en dit heeft niets met aardig zijn te maken– ik ben nog nooit teleurgesteld van een dameswedstrijd teruggekeerd, en dan heb ik het echt niet over het uiterlijk van de speelsters of zo. Zeker in de landen waar damesvoetbal volledig professioneel is (Zweden, Duitsland, Brazilië, USA, Japan, Noord en Zuid Korea, …) is het damesvoetbal echt een mooie, hoogstaande sport. Technisch even goed als het mannenvoetbal, maar dan zonder dat storende harde fysieke spel en zonder die vele pogingen om de scheids te misleiden. De fairplay in het damesvoetbal is een voorbeeld voor de mannen. Maar los daarvan: technisch heb ik al vele meisjes gezien (zowel op TV als live, want ik heb heel wat dameswedstrijden op mijn teller staan) die mannelijke collega”s het schaamrood op de wangen zouden geven. Je kan niet dezelfde fysieke intensiteit verwachten, maar net daarom ligt de nadruk bij goed teamspel en technisch voetbal. Dat vind ik stukken leuker om naar te kijken dan harde tackles en hoge ballen voor doel. Heel wat meisjes uit de huidige generatie (vooral bij de teams van de USA en Japan maar ook bij de Korea’s, Brazilië en in Scandinavië) zijn technisch gewoon geweldige voetbalsters, een plezier om naar te kijken. In België en Nederland zijn we zo ver nog niet, maar zolang de houding van de media niet verandert… en zo jagen we onze grootste talenten ook weg richting Duitsland, VS of Scandinavië waar ze wel voltijds voetbalster zijn en voor goedgevulde stadions spelen. Zowat elk groot talent die ik live mocht aanschouwen verliet België op erg jonge leeftijd en kozen voor een profcarriere in een land waar damesvoetbal op hetzelfde niveau behandeld wordt als mannenvoetbal. Als je dan de nationale ploegen ziet klagen die meisjes ook over hoe amateuristisch het hier is, terwijl in hun nieuwe thuisland vrouwenvoetbal zeer ernstig en professioneel omkaderd is.

      De dag dat de Benelux die stap ook zet, hoeft het mannenvoetbal niet meer zo voor me. Te fysiek, te weinig fairplay, en technisch echt niet beter dan het damesvoetbal. Maar eerst zal de mentaliteit bij de KBVB en KNVB moeten wijzigen, pas dan kunnen we damesvoetbal op hoog niveau verwachten. Gelukkig is er buurland Duitsland waar enkele van de beste clubs relatief korte afstand van de grens spelen.

    • De WK finale bij de dames kreeg trouwens lof wereldwijd vanwege het hoge niveau, en tal van mensen vroegen plots de media om eindelijk eens vaker damesvoetbal uit te zenden. Gelukkig is er Eurosport die deze sport wel erkenning geven. En zonder overdrijven, maar Hope Solo is geen slechter doelverdediger dan Casillas of Buffon, speelsters als Alex Morgan, vroeger Mia Hamm, … zouden technisch de doorsnee mannelijke profvoetballer overklast hebben en hebben hoogstandjes laten zien die ronduit zeldzaam zijn in het mannenvoetbal. Momenteel is Marta het uithangbord van het damesvoetbal, die wordt capabel geacht om mee te draaien in het mannenvoetbal voor vele mensen die het damesvoetbal volgen. Ik ben eerder geneigd om naar team USA te kijken, daar lopen echt briljante speelsters rond. De Benelux als standaard nemen voor damesvoetbal is geen referentie, dat is alsof je naar de Luxemburgse competitie gaat kijken en dan denkt dat mannenvoetbal wereldwijd op dat niveau wordt gespeeld. Toch kan een dameswedstrijd in de Benelux enorm aangenaam zijn, want je ziet er de jonge talenten zo bovenuit steken en het is dan extra leuk als zo iemand in de nabije toekomst doorbreekt als prof en in de States of Duitsland voor behoorlijk volle stadions speelt.

      Trouwens, dit heeft allemaal NIETS te maken met aardig te willen worden gevonden door vrouwen. Ik denk als je wil dat een meisje je aardig vindt, er meer nodig is dan haar voetbalkwaliteiten aanprijzen, en er sowieso ook betere gelegenheden dan een sportwedstrijd zijn om toenadering tot een vrouw te zoeken. Dus met fysieke attractie heeft dit NIETS te maken. We spreken louter over voetbal. En in alle eerlijkheid zie ik minstens even graag, vaak zelfs liever, een dameswedstrijd dan een mannenwedstrijd. Technisch zelfde niveau, even spannende wedstrijden, … en misschien moeten die meisjes eens aan hun mannelijke collega’s uitleggen wat “fair play” betekent want dat is enorm triestig gesteld in het mannenvoetbal.

  5. Haha ik zat te wachten op een dergelijke reactie. Ga het niet helemaal lezen.

  6. Pingback: Hitzlsperger, Le Saux en homofobie in de voetballerij | Doing the 116 Blog

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s