The Tyne-Wear derby: The Reason to Hate

De rivaliteit in Glasgow is gebaseerd op geloof, die in Bristol op geografie en die in Nottingham op afkomst. De Tyne-Wear derby komt door iets anders: steenkool. “Bringing coals to Newcastle” is het Engelse gezegde voor ons “water naar de zee dragen”.  In Noordoost-Engeland stikte het namelijk van de steenkool. De steenkoolvelden van Northumberland (rondom Newcastle) en Durham (Sunderland) behoorden tot de grootste ter wereld. Het maakte de toplaag in die regio’s steenrijk, maar men wil altijd meer. Terwijl ze makkelijk naast elkaar konden bestaan, stonden ze elkaar naar het leven. Dat is al zo sinds de 13de eeuw. De Tyne-Wear derby is daarom al veel ouder dan die eerste pot in 1888 en gaat ook veel verder dan voetbal alleen.

We gaan een hele tijd terug in de tijd. 1265 om precies te zijn. In het noordoosten draait het allemaal om steenkool. Aan de Tyne is Newcastle de grootmacht, maar North Shields, een plaatsje nog dichter bij de zee, is een vervelende concurrent. Nicholas Scott, de burgemeester van Newcastle, weet daar wel een oplossing voor. Samen met wat mannetjes, tegenwoordig zouden we het hooligans noemen, gaat hij langs in North Shields. Ze slopen de belangrijkste gebouwen en steken de boel in de fik. “Zo, dat zal ze leren in North Shields”, dacht Scott. Maar dat was buiten de geestelijke macht gerekend. De lokale abdij riep Scott op de mat. Er werd hem verteld dat hij dat nooit meer mocht doen en North Shields met rust moest laten.

Tsja, dan heb je even pech als burgemeester zijnde, want de kerk had destijds nog flink wat macht. Maar er was iemand nog machteriger in die tijd: de koning. Scott en zijn delegatie gingen naar Edward de Eerste en vertelden hem dat de abdij ervoor zorgde dat Newcastle minder kon handelen en dat de koning daardoor flink wat belasting misliep. Edward I gaf Newcastle onmiddellijk het monopolie voor de steenkoolhandel aan de Tyne. North Shields werd gedegradeerd tot een onbelangrijk plaatsje, terwijl Newcastle uitgroeide tot een gigantische stad. Scott en zijn kornuiten waren erg tevreden en de banden tussen Newcastle en het koninklijke huis bleven de eeuwen daarna erg goed.

Ondanks dat Newcastle een steenrijke stad werd, was het nog niet genoeg voor de lokale handelaren. In 1609 gingen ze klagen bij James I over Sunderland. Ze vonden dat zij zoveel voor de koning hadden gedaan, dat daar wel een beloning tegenover moest staan. James I was het daarmee eens en dwong de kooplieden uit Sunderland een bepaald percentage van de winst aan Newcastle af te staan. In Sunderland, dat veel minder kool transporteerde dan Newcastle, werden ze gek. De Newcastle Company of Merchant Adventurers was al een van de grootste bedrijven ter wereld en nu wilden ze nog meer. Maar tegen de koning kon je weinig doen en tandenknarsend werd er ieder jaar een groot bedrag overgemaakt.

In 1635 was Newcastle, na Londen en Bristol, veruit de rijkste stad van Engeland. Dat vonden de Schotten wel aantrekkelijk en vijf jaar later vielen zij Engeland binnen en werd Newcastle bezet. Ondertussen was Charles I de nieuwe koning van Engeland. Iemand die wel van de macht hield. In 1629 had hij het parlement naar huis gestuurd, maar dat moest hij weer bijeen roepen in 1640 om de crisis bij Newcastle op te lossen. De Schotten eisten namelijk een flinke som geld voordat zij zouden vertrekken. De Schotten werden afgekocht, maar nu had Charles I een nieuwe probleem en dat was het parlement. De sfeer werd steeds meer verziekt en in november 1642 was het land in oorlog. Een burgeroorlog tussen aanhangers van de koning en aanhangers van het parlement.

De oorlog zou, met onderbrekingen, van 1642 tot en met 1651 duren. De Roundheads van het parlement tegenover de Royalists. Overal in het land brak oorlog uit. Uiteraard koos Newcastle de kant van koning. Sunderland koos daarom automatisch voor het parlement. In 1644 vond de eerste echte Tyne-Wear derby plaats, toen tijdens de Battle of Boldon Hill de troepen uit Newcastle (en een leger uit Durham) en Sunderland (ondersteund door een Schots leger) tegenover elkaar stonden. Sunderland won deze eerste derby en Newcastle werd bezet. De gunstige belastingtarieven voor Newcastle verdwenen en Sunderland hoefde niets meer aan de kooplieden van Newcastle te betalen. Nu was het tijd voor de mannetjes in Newcastle om te tandenknarsen.

Uiteindelijk won het parlement de oorlog en Sunderland kon ook uitgroeien tot een rijke stad. In 1660 was dat weer over. Er kwam weer een koning aan de macht en Newcastle kreeg weer allerlei voordelen, terwijl Sunderland restricties opgelegd kreeg. In 1688 was het wéér oorlog. Ditmaal tussen de Schotse Stuarts en de Duitse Hanovers. De strijd ging om de Britse Troon. De Stuarts waren katholiek, terwijl de Hanovers protestants waren. Een van de slagen in die oorlog was die om de Boyne in 1690, de kiem voor de haat tussen Celtic en Rangers en het conflict in Noord-Ierland. In de strijd tussen de Stuarts en de Hanovers kozen Sunderland (Stuarts) en Newcastle (Hanovers) natuurlijk weer ieder een andere kant. De Hanovers wonnen en zitten nog altijd op de troon.

In het noordoosten veranderde er weinig, want Newcastle bleef door deze uitkomst de grootmacht in de regio. Wel is er nog altijd haat en nijd onderling. In Sunderland hebben ze nog altijd het gevoel achtergesteld te worden ten opzichte van Newcastle. Beide steden zijn ongeveer even groot, maar in Newcastle is eigenlijk alles te doen. Het vliegveld ligt in Newcastle en de cruiseschepen komen ook aan in de Tyne. Verder betalen de inwoners van Sunderland belasting voor de Tyne and Wear Metro, terwijl de meeste stations in Newcastle liggen. Oja, ook het feit de media “Tyne and Wear” zegt, zit ze ook dwars. In Sunderland zeggen ze niet voor niets “Wear and Tyne”.

9 Reacties op “The Tyne-Wear derby: The Reason to Hate

  1. Hoorde ooit deze quote van een Sunderland fan: “The only good thing about Newcastle is the metro to Sunderland”.

    Gek dat neoliberalen toch altijd aan de kiem van talloze conflicten liggen. Kijk naar de economische crisis vandaag: multinationals boeken woekerwinsten maar ontslaan om te besparen wel tal van arbeiders. Blijkbaar was dat 500 jaar geleden niet anders en was hebzucht ook toen al een kenmerk van elke bedrijfsgoeroe (ookal kan je een mijn niet letterlijk als bedrijf beschouwen)

  2. Dat North Shields, daar heb ik op de terugweg van een scootermeeting in Schotland (Kelso) eens een hele bankholiday gewacht op het moment dat de DFDS ons weer terug zou brengen. Man, man, man wat een pauperbende was dat daar zeg. Newcastle is wel een veel leukere stad dan Sunderland.

    • Is in het noordoosten van Engeland niet Sheffield de boeiendste stad? Cultureel gezien lijkt me dat allesbehalve een aantrekkelijke regio, zeker vergeleken met de driehoek Manchester-Leeds-Liverpool die enorm boeiend zowel op sportief als cultureel gebied. Bij noordoost Engeland zie ik spontaan grauwe mijnterrils voor ogen… Al heeft dat op zijn eigen manier ook best charme.

      Sunderland is een beetje een gloryhuntersclub geworden in Ierland sinds Roy Keane daar manager was geweest. Plots werden in Ierland diverse Sunderland fanclubs opgericht, daar waar de club voorheen weinig interesse lokte. Ik heb maar 1 Ier tegengekomen die al voor de periode-Keane fan was van de club, maar ook dat was een schraal figuur. Toen iemand hem vroeg waarom hij niet gewoon voor een Ierse club supporterde was het antwoord “te ver weg van huis”. De man woonde in… Dublin. Een buitenwijk van Dublin ja, maar een half uurtje bus tot bij Shamrock Rovers, Bohs of Shelbourne lijkt me dan nog steeds een logischer optie dan een relatief weinig tot de verbeelding sprekende club op meer dan 200 km afstand. Nu ja, elk zijn voorkeur uiteraard, en die was tenminste wel al jaren fan van Sunderland. De andere Ieren die plots Sunderland fan werden kwamen eigenlijk puur vanwege Roy Keane op het idee om plots Sunderland fan te worden.

      • Sheffield is niet echt het noordoosten. Dat ligt op de lijn van Manchester en Liverpool en nog ten zuiden van Leeds. Ik denk trouwens dat Sunderland je wel zou bevallen. Afgelopen zaterdag daar gaan stappen en heel veel alternatief volk. We zijn in twee kroegen geweest waar open podia waren en allerlei bandjes en singer-songwriters optraden. In die ene hadden ze ook open podia voor dichters en schrijvers. Hing een enorm relaxed sfeertje in die stad.

      • Mooi om te horen. Heb je de naam van die kroeg toevallig nog die ook poëzie optredens toelaat?

        Overigens vanavond veel aandacht voor Newcastle in de Belgische pers vanwege Newcastle-Club Brugge Europees. De Belgische pers is wel allesbehalve optimistisch en vreest voor een kansloze nederlaag voor Brugge. Newcastle wordt een beetje geportretteerd als club die aan een opmars richting de top van de Premiership bezig is (resultaatgewijs valt daar inderdaad over te argumenteren ; hun resultaten gingen de voorbije jaren steeds in stijgende lijn). Philippe Albert, ex Belgisch international en ex speler van Newcastle, noemde zijn periode bij NUFC “de mooiste jaren van mijn carriere” en beschouwt de Newcastle fans als de beste die er zijn. Hij speelde er de tweede helft van de jaren 90, toen Newcastle twee keer vice-kampioen was achter Man United. Ik herinner me nog uit Match of the Day dat ze toen zelfs eens 5-0 wonnen tegen Man U thuis en maar 1 of 2 punten te kort kwamen om kampioen te worden.

  3. Naam weet ik zo niet. Het waren er drie vlak bij elkaar. Eentje heette The Independent, dat was een studentenkroeg. Die met die open podia zat er tegenover.

    • Ik zal eens via Google Street View kijken of het te vinden valt. Nu is Sunderland wel een eind weg, maar goed, eens checken kan geen kwaad. In feite zou ik in Londen eens enkele adresjes van zulke open podia cafes moeten hebben, daar kan je met de hogesnelheidstrein en via de tunnel erg eenvoudig naartoe, en Londen is toch een beetje de artistieke hoofdstad van de Britse Eilanden. Daar moeten zeker poëzie zalen bestaan, het is alleen dermate groot dat het vanop afstand wat zoeken is naar een naald in een hooiberg.

  4. Het zal je zeker bevallen in Sunderland. Heb die avond zowat iedere favoriete band van je langs horen komen: Echo & the Bunnymen, The Smiths _O_, Joy Division _O_ en zelfs The Damned. Alleen Natacha Atlas ontbrak.

    • en vergeet Orphaned Land _O_ en The God Machine _O_ niet😉 al klinkt die kroeg inderdaad veelbelovend. Ik wist niet dat Sunderland zo levendig was, ik dacht altijd dat het meer een industriële suburb van Newcastle was. Maar dat is het leuke ook aan groundhoppen, je komt op plekjes waar je verrassend veel leuks beleefd en waar je anders nooit zou komen. En je ontmoet mensen die je anders nooit zou tegenkomen. Dat is oa waarom ik groundhoppen in feite leuker vind dan elke week dezelfde club gaan supporteren. Elke wedstrijd is weer een nieuwe ontdekking, zowel stadiongewijs, sociaal als qua omgeving. Daardoor raak je in feite nooit uitgekeken op groundhopping.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s