Roker Park

Over een ruime week zit ik in het Stadium of Light voor Sunderland v Newcastke. Schijnt, voor een nieuw stadion, best een aardige ground te zijn. Ik ben benieuwd. Maar stiekem zal ik toch wel een beetje balen dat ik deze derby niet op Roker Park heb gezien. Dat stadion is namelijk degene waarvan ik het meeste baal dat ik die nooit heb gevinckt. Ik had heel graag Ayresome Park, Leeds Road, The (Old) Den, The Baseball Ground en The Dell gezien, maar als Professor Barabas me één kans geeft om me ergens heen te sturen, dan is het Roker Park. Komt allemaal door een FA Cup wedstrijd, ergens begin jaren negentig. De BBC maakte een schitterend voorfilmpje over Roker Park en ik was op slag verliefd. Vandaar, na de special over Goodison Park, nu eentje over Roker Park.

Sunderland werd in 1879 opgericht door een groep leraren. Het eerste serieuze stadion van de club was Newcastle Road, waar de club van 1886 tot en met 1898 speelde. Een tijdje was dat het grootste stadion van Engeland en de 21000 man die in 1891 op een FA Cup wedstrijd tegen Everton afkwamen, was een record in die eerste jaren van het voetbal. Maar Sunderland werd steeds populairder en de uitbreidingsmogelijkheden waren minimaal. Met pijn in het hart moest Sunderland afscheid nemen van het stadion. Driemaal werd Sunderland er kampioen en ze kregen de bijnaam “Team of all Talents”, vanwege het fantastische spelersmateriaal. Ook was Newcastle Road het eerste stadion dat op een schilderij verscheen. Thomas Hemy maakte het in 1895 en het schilderij hangt tegenwoordig bij de receptie van Sunderland.

Maar ondanks de warme gevoelens voor Newcastle Road, moest de club verder. In 1897 werd er een stuk land gekocht en een jaar later was het stadion klaar. Het lag destijds nog een beetje aan de rand van Sunderland, maar zou snel worden opgeslokt door de almaar groeiende stad. Op 10 september 1898 werd het stadion officieel geopend door Charles Vane-Tempest-Stewart, de zesde Markies van Londonderry. Hij deed dit door met een gouden sleutel het hek naar het veld te openen. Daarna kon de wedstrijd, een vrienschappelijke pot tegen Liverpool, beginnen. Sunderland won met 1-0 en maar liefst 30000 man waren aanwezig bij die wedstrijd. Op dat moment wist het bestuur van Sunderland dat ze het juiste hadden gedaan, want de club kon nu haar potentieel helemaal gaan benutten.

Er waren successen, in die beginjaren op Roker Park. Maar het stadion had ook een kwalijke reputatie. De fans van Sunderland, vooral havenarbeiders, mijnwerkers en industriearbeiders, waren niet soft. Uitclubs werden bekogeld met stenen, men wilde een scheidsrechter lynchen die tegen de club had gefloten (uiteindelijk lukte het om hem uit het stadion te smokkelen nadat hij verkleed werd als een politieagent) en er waren regelmatig pitch-invasions. Bij een van die pitch-invasions werd een politiepaard neergestoken, die was ingezet om de fans van het veld af te krijgen. In 1912 raakten er twintig mensen die vanuit een naastgelegen kolenhok gratis aan het meekijken waren zwaargewond. Het dak van dat kolenhok was namelijk ingestort. Roker Park had niet echt een goede reputatie in die eerste jaren.

Stel je bent een succesvolle club en je hebt wat centjes te besteden. Wie vraag je dan? Inderdaad, Archibald Leitch. De man die zowat ieder iconisch stadion van Engeland heeft ontworpen, werd gevraagd om Roker Park een flink te pimpen. Roker Park moest veiliger worden en, nog veel belangrijker, groter. In februari 1912 kwamen er 43000 man af op een wedstrijd tegen West Brom, terwijl de capaciteit maar 30000 was. In de zomer van 1912 ging Leitch aan de slag en de Roker End werd een gigantische terrace. Opvallend was dat de terrace niet werd ondersteunt door een berg zand, zoals toen gebruikelijk was, maar door betonnen palen.

Twaalf jaar later, in 1925, nam Leitch de Fulwood End onderhanden. Dat werd het spirituele thuis voor de harde kern van de club tot aan het einde van het stadion in 1997. Weer vijf jaar later ging Leitch opnieuw aan de slag bij Sunderland en na afloop stond er een perfecte Leitch ground. Een imposante Main Stand, uiteraard voorzien van de typisch Leitch panelen (de zogenaamde criss-cross balconies), en een paddock ervoor. De hoofdtribune was mooi, maar miste de grandeur van die van Everton en Rangers. Het publiek vond dat geweldige, want Sunderland was een echte arbeidersclub en dan moet je niet teveel fratsen bij je stadion hebben. Ook werd de Clock End, tegenover de hoofdtribune, groter gemaakt.

Er konden nu 75000 man in en Roker Park was een van de grootste stadions van het land. Ondertussen was de club in 1902 en 1913 weer kampioen van Engeland geworden en men hoopte op nieuwe successen in de jaren dertig. Sunderland bleef een topclub en in 1933 kwamen maar liefst 75118 mensen naar Roker Park om hun club tegen Wednesday te zien spelen in de FA Cup. De stad was totaal uitgestorven. Arthur Appleton was een van de aanwezigen die dag en vertelde jaren later dat hij het nog nooit zo benauwd had gehad. Hij kon zich niet bewegen. Zelfs zijn armen kon hij niet omhoog doen. Naar het toilet gaan was onmogelijk. Overbodig om te vertellen hoe dat werd opgelost.

In 1936 werd Leitch voor de laatste keer gevraagd door Sunderland. Hij verbouwde de Clock End, waardoor daar voortaan 15500 man op konden. Het zou het laatste kunstje zijn van legende Leitch, voordat hij in 1939 stierf. Opvallend is dat er tot aan 1997 eigenlijk nauwelijks verbouwingen zijn geweest aan Roker Park. Alleen in 1966, vanwege het WK, werden er wat stoeltjes neergezet en in 1973 werden er wat skyboxen in het stadion geplaatst. In 1982 werden de betonnen palen gesloopt van de Roker End, waardoor er nog maar 8000 man op die tribune mochten in plaats van 17000. Maar zelfs na de ramp op Hillsborough, waren er tot aan de sluiting in 1997 veel meer staan- dan zitplaatsen.

Het stadion is tot aan 1997 altijd een van de grounds geweest waar men liever niet kwam. Niet dat er veel successen waren, in 1936 werd de zesde en laatste titel gewonnen, maar door al die tribunes dicht bij het veld. Vooral als de terraces volgepakt zaten, kon het spoken op Roker Park. De wedstrijden van Sunderland waren een soort vlucht uit de realiteit voor de vele arbeiders en werklozen die de regio kende. Vooral als de scheidsrechter tegen de thuisclub floot, kon het een gekkenhuis worden. Danny Blanchflower, legende van Tottenham en Noord-Ierland, was iedere keer weer onder de indruk van de sfeer op Roker Park. In zijn biografie vertelde hij: “Nothing I have ever heard equalled the intensity of that wild roar at Roker Park.”

De meest legendarische pot is er eentje uit 1973. Sunderland speelde tegen Manchester City in de FA Cup, dat was toen nog dé hoofdprijs. Het was een totaal gekkenhuis. Nadat Billy Hughes voor Sunderland scoorde, barstte er een gejuich uit dat 9 (!!!) kilometer verderop nog gehoord werd. Sunderland speelde niet in de hoogste divisie op dat moment, maar was dankzij het publiek onverslaanbaar. Francis Lee, die voor Man City speelde in die wedstrijd, was totaal verbijsterd over de sfeer tijdens die wedstrijd en het kabaal dat de fans van Sunderland maakten: “You couldn’t hear yourself think out there – I’d never experienced anything like it.”

Uiteindelijk won Sunderland in 1973 de finale van de FA Cup dat seizoen, een van de grootste bekerstunts ooit en dat mede dankzij het publiek tijdens die replay tegen Man City. Zelfs de spelers van Sunderland van toen hebben het er nog over. Dick Malone bijvoorbeeld: “No-one who was playing that night will ever forget it. It was a magical atmosphere – you could almost reach out and touch the excitement. The sheer passion and the noise of the crowd definitely unnerved some of their players.” Zo zijn er nog velen avonden geweest. Helaas heb ik er nooit eentje mee kunnen maken, want in 1997, na 99 jaar trouwe dienst, werd Roker Park gesloten. Tegenwoordig staan er huizen op die eens sacrale plek.

Misschien wel de mooiste Britse voetbalfoto die ik ooit heb gezien. Uiteraard van Stuart Clarke. Alles klopt hieraan, inclusief de zee op de achtergrond.

Hier het andere juweeltje van Stuart Clarke.

Een oude luchtfoto van Roker Park. Al die industrie is wel fapfapfap.

Een foto uit de beginjaren van Roker Park. Overal arbeiders met platte petten. Sunderland was een echte arbeidersclub.

De Fulwell End, waar de harde kern stond, met de iconische letters.

Ook iconisch was dit scorebord. In het programmaboekje kon je lezen welke letter voor welke wedstrijd stond.

Luchtfoto van een afgeladen Roker Park. Nondeju wat was dat toch een gaaf stadion.

Zo hoort het. Gewoon “attack” op het scorebord zetten.

Even de vier stands vincken van Roker Park. Te beginnen met de Clock End.

De Roker End. Pure porno, andere woorden heb ik er niet voor.

De Fulwell End.

Leitch-achtiger ga je ze niet krijgen, zoals deze Main Stand. Bovenaan stoeltjes, afgemaakt met zijn typische kenmerk de criss-cross balcony’s en dan een paddock ervoor (vergroten om het helemaal goed te zien).

Pijnlijk is dan ook deze foto, waar reclameproleten die criss-cross balcony’s hebben volgeplakt met hun onzin. Schande.

Deze is ook genieten. Fans op weg naar een thuispot, terwijl het typisch Sunderland-weer is.

Lange wachtrijen voor een belangrijke pot tegen de buurtjes uit Newcastle.

Maar aan alles komt een einde, zo ook aan Roker Park. Hierboven zie je Roker Park en het nieuwe Stadium of Light liggen.

En dit is wat er voor in de plaats is gekomen. Zo zonde.

Maar gelukkig hebben we de tekeningen nog.

Foto’s zijn van Flickr, Wikicommons, de bijbel (Engineering Archie van Simon Inglis) en readytogo.net

14 Reacties op “Roker Park

  1. Ha, nostalgie. Ik heb het al vaker gezegd maar ik keek vroeger in de jaren 90 (ik was toen een 15 jarige puber die naar The KLF, 2 Brothers on the 4th Floor en dergelijk spul luisterde) elke week naar Premier League op de Vlaamse zender VT4, bekend voor haar eindeloos herhalen van Amerikaanse sitcoms overdag en leuke porno ’s avonds laat. Premier League was een voetbalshow van ze nadat ze de rechten op Engels voetbal hadden gekocht, en zo zonden zij elke zondag een soort in het Nederlands vertaald Match Of The Day uit. Ik zat elke zondagavond voor de TV gekluisterd, eerst gefascineerd Premier League kijken en dan even gefascineerd porno kijken. Ik herinner me Roker Park nog uit dat programma, net als de oude stadions van Southampton en Man City. Dat programma was in feite mijn eerste kennismaking met Brits voetbal en ik herinner me het nog levendig. Roker Park was toen nog in gebruik, Maine Road was nog in gebruik, The Den, … Coventry, Nottingham Forest, Leeds, Crystal Palace, Leicester etc speelden toen nog Premiership.

    Roker Park bleef me bij als een erg mooi stadion, die verslagjes van Sunderland waren altijd leuk en ik zie de beelden nog zo voor me. Echt jammer dat ze daar weg trokken. Ik ben op zich voorstander van multifunctionele stadions bouwen met kunstgras en atletiekbaan omdat je dan met 1 investering tal van sportclubs uit de nood kan helpen. Maar laat de oude stadions gewoon staan, het is niet omdat je een nieuw stadion wilt bouwen (en dan snap ik de moderne noden wel, zeker in crisistijden) dat er daarom ook een oud stadion moet verdwijnen. Bouw gerust moderne stadions maar laat die oude tempels gewoon staan, hetzij als een soort erfgoed of als jeugdcentrum en trainingscomplex. Ik heb absoluut niets met de club, maar bv Schalke 04 deden het mooi: toen zij hun nieuwe moderne tempel bouwden lieten ze de oude Glückauf Kampfbahn staan voor hun jeugdploegen en hun tweede elftal. Je kan modernisering niet tegengaan maar dat hoeft niet ten koste van de oude stadions te gaan, die kan je perfect een andere functie geven of desnoods gewoon als erfgoed behouden. Tenslotte is het de plek waar de club en haar fans jarenlang lief en leed deelden en heel veel emoties meemaakten, dat gooi je toch niet zomaar plat?

    PS: als ik terug kon reizen in de tijd, had ik graag De Meer in Amsterdam bezocht. Dat zag er echt heel leuk uit. Ik was helaas 1 jaar te laat, mijn eerste bezoek aan Amsterdam was een jaar na de sloop. Zonde. Toen ik op uitnodiging eens een thuismatch van Ajax mocht bijwonen op de bobo tribune, vloekte ik nog meer. De Meer leek zo een mooi stadionnetje, en dan kom je plots in die spuuglelijke ArenA terecht. Het contrast kon amper groter zijn.

    • De Meer was geweldig Gerrit. Heerlijk knus, dicht op het veld en lekker veel staanplaatsen. Tegenstanders kwamen daar niet graag. Maar zo mooi als Roker Park was ie zeker niet. Roker Park is toch de natte droom van de echte stadion liefhebber. Die foto’s zeggen alles. En zoals Joris al zegt… Als barabas zou bestaan met z’n machine was de keuze niet zo moeilijk… geweldig artikel dit met dito foto’s!

  2. Werkelijk een schitterend stadion. Een oud voetbalmaatje kwam uit Engeland en was voor Sunderland. Met z’n Engelse kop haha. Zo heb ik via hem flink wat meegekregen over Sunderland en heb ik zelfs nog een jaarboek uit 1992 liggen.

    In de kroeg waar ik voor de wedstrijden van Feyenoord kom komen altijd Sunderlandsupporters, er hangt ook een Feyenoord Mackems-vlag in De Kuip.

    Mooie, unieke club.

  3. Mooi, dat iedereen zo’n ground heeft, die hij ooit bezocht had willen hebben…
    Voor mij is dat Maine Road. Voor mij is het met City (door de broeders Gallagher = Oasis) allemaal begonnen. Het was de tijd dat City nog een geweldige club was. Tegenwoordig is er niets meer aan en wordt de titel gekocht, maar ik kan me de tijd heugen dat ik op de Ceefax zat te turen om te kijken wat ze nu weer voor verschrikkelijk resultaat behaald hadden.
    Zeker…Maine Road was een redelijk nieuw stadion, maar toch…
    Het zal altijd het stadion blijven waarbij ik denk: “Had ik maar…”
    Vorig weekend ben ik toch even langs gegaan bij de plek waar ooit dat ding heeft gestaan…Kippenvel! Als je heel stil bent hoor je het geroezemoes van een wedstrijddag…Heerlijk!
    (Gelukkig bevind ik me op een site waar mensen me begrijpen, haha!🙂

    Groet, Tim.

    • Maine Road vond ik ook wel wat hebben. Vooral die Main Stand met dat gekke dak. Toch heeft het niet zo’n grote aantrekkingskracht op me als Roker Park. Maar graag was ik een jaartje of vijftien ouder geweest, want pas sinds 1988 zijn ze bezig met die onzin om alle oude stadions te slopen.

    • En Joris krijgt nog altijd natte dromen van The Vetch😉 We hebben allemaal zo onze grounds waarvan we denken “shit, hadden we die maar bezocht”. Anderzijds, we moeten als groundhoppers wel realiseren dat vele mensen enkel thuiswedstrijden van hun club bekijken en hooguit eens meereizen naar een uitwedstrijd maar dus alles samen erg veel stadions zien. Als groundhopper heb je altijd wel eens een aantal pech momenten, maar alles samen zien we meer stadions dan 99 procent van alle andere voetballiefhebbers, en meteen kom je op plaatsen waar je anders nooit zou komen, ontmoet je voetbalfans uit alle uithoeken, … Dat maakt van groundhopping zo een fantastische hobby, welke ik na 15 jaar nog even graag doe als toen ik er mee begon.

      PS: ik ben opvallend positief en goedgezind vandaag vanwege de verkiezingen in België. De communistische partij PVDA welke ik steun, heeft haar stemmenaantal quasi verdubbeld en in diverse grote gemeentes voor het eerst de gemeenteraad bereikt. Ik loop vandaag vrolijk fluitend op de tonen van De Internationale door de straten🙂

    • William van Holsteijn

      Sluit me aan bij Tim’s reactie; ook ik ben een keer op een stille zondagochtend op de plek waar Maine Road ooit heeft gestaan, geweest en ik herkende Tims opmerking over het geroezemoes. Als je die straatjes erom heen bekijkt is het ongelooflijk dat daar ooit zo’n groot stadion heeft gestaan.

      Geweldig evenals de foto’s en historie van Roker Park. Ben weleens in Stadium of Light geweest en moet zeggen dat het niet tegenviel, maar ’t mag niet in de schaduw (al staat t haast wel) van Roker Park staan. Dit is een van de stadions waardoor ik begin jaren ’80 zo verzot op het Britse voetbal ben geworden en dat gevoel heb ik nog steeds hedentendage. Kan je nagaan wat een aantrekkingskracht dergelijke juweeltjes op mij -maar weet bij velen- heeft gehad. Gewoon geweldig!

  4. Juist! De Kippax stand. Wat een geweldig ding!

  5. Roker park was een geweldig stadion. Ik heb de laatste wedstrijd begin mei 1997 tegen Everton live meegemaakt. Daarna was het over en uit en verhuisde men naar het stadium of light. Ik zie nog steeds de jankende Engelsen met hun handen tegen de muur van de Fulwell end slaan omdat het afscheid van deze voetbaltempel hun zo zwaar viel. Als doorgewinterde Sunderland supporter ben ik nog steeds trots deze historische wedstrijd te hebben meegemaakt.

    • Dit is de meest jaloersmakende opmerking die ik hier heb gelezen. Mocht je foto’s hebben gemaakt, zou ik die hier dan mogen plaatsen?

      • Hallo Joris, ik heb met een wegwerp camara zo’n ding van toen ongeveer 12 gulden foto’s gemaakt die voor een groot gedeelte aardig zijn gelukt.
        Misschien zou ik ze naar je toe kunnen mailen. Ben niet zo thuis met computers maar iemand kan mij hier wel bij helpen denk ik. Anders copieer ik ze wel en stuur ze naar je toe. Hoor het wel.

  6. Geweldig. Zou je ze naar admin@doingthe116.com kunnen mailen? Zou geweldig zijn.

  7. Heb als FeyenoordMackem gelukkig Roker Park mee mogen maken…
    We zitten nu met Feyenoord zo’n beetje in hetzelfde schuitje met onze heilige Kuip… Als de Kuip verdwijnt verliest in mijn ogen het Nederlandse voetbal zijn heiligdom dit stadion is zo’n beetje voor vriend en vijand voetballiefhebber of niet HET VOETBALSTADION VAN NEDERLAND EN VER DAARBUITEN!!! DE KUIP MAG NOOIT VERDWIJNEN NOOIT!!!

  8. Pingback: Roker Park Nowadays | Doing the 116 Blog

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s