The Fields of Athenry

 
Als je een beetje van fancultuur houdt, heb je waarschijnlijk gisteren met kippenvel naar de laatste tien minuten van Spanje v Ierland gekeken. De Ieren werden op het veld compleet vernederd, maar waren op de tribune de baas. Minutenlang galmde het “Fields of Athenry” door het stadion in Gdansk. Een lied dat je ook vaak bij Celtic hoort en wat ik al regelmatig heb meegezongen in de pubs en het stadion zelf of tijdens een concert van The Dropkick Murphys. Ik heb thuis zelfs een vlag hangen met de volledige tekst, ooit gekocht rondom Celtic Park. Het lied heeft een enorme historische lading, want het gaat over de grote Ierse hongersnood in de negentiende eeuw en de onderdrukking door de Engelsen.
 
Voor de oorsprong van het lied moeten we terug naar 1845. Ierland zuchtte onder het bewind van de Britten, die het land hadden bezet en leegroofden. Ierse katholieken werden extreem onderdrukt. In 1690 was de laatste grote slag geweest tussen de katholieken en protestanten en die werd gewonnen door de Nederlandse Willem III, een protestant. Nadien mochten Ierse katholieken geen land bezitten of huren, niet trouwen met protestanten, geen vuurwapen bezitten, geen zitting nemen in het parlement, niet in het leger dienen, niet studeren en het was ze verboden om een goed paard bezitten. Katholieken kerken mochten slechts gebouwd worden van hout (en niet van steen) en ver verwijderd van een weg. Het was te vergelijken met de Apartheid in Zuid-Afrika. Dit alles moest ervoor zorgen dat de katholieken zich gingen bekeren tot het protestantisme en dat ze voortaan trouw waren aan de Britse vorst. Maar de Ieren deden dat niet, hoe slecht ze het ook hadden.
 
In de negentiende eeuw werden de Ierse katholieken nog altijd onderdrukt, hoewel het iets minder strikt was geworden dan voorheen. Toch waren ze nog altijd tweederangs burgers en hadden de protestanten bijna al het land in handen, hoewel ze maar een klein percentage van de bevolking uitmaakten. Katholieken konden wel land huren van grootgrondbezitters (geld hadden die keuterboertjes meestal niet, dus in ruil voor een stukje land moesten ze werken voor de landlord of een deel van hun producten afstaan) en meestal werden er dan op dat stukje land aardappelen verbouwd. De aardappel was makkelijk te verbouwen, groeide snel en werd hét voedsel van de arme Ierse bevolking. Naast melk, boter en graan, werden aardappelen het belangrijkste voedsel. Er werd wel vee gehouden, maar dat was allemaal voor de grootgrondbezitters en de export naar Engeland.
 
In 1841 woonden er zo’n acht miljoen mensen in Ierland. De meesten waren katholiek en hadden dus geen nagel om hun kont mee te krabben. Alles wat ze hadden was het kleine stukje land met de aardappelen. In 1843 kwamen er berichten uit de VS dat er een virus was uitbroken dat ervoor zorgde dat aardappeloogsten mislukten, de grootste nachtmerrie voor de arme Ieren. Twee jaar later kwam die nachtmerrie uit, toen de eerste aardappels werden aangetast door rotting. Het was het begin van een hel van zeven jaar, waarin oogst na oogst mislukte. Begin 1846 stierven de eerste mensen van de honger in Ierland, maar veel landlords deden niets om hun pachters te helpen. Die geloofden namelijk sterk in het lot en dit werd gezien als een ingreep van God. Uiteraard waren er wel Britten die hielpen, maar dat gebeurde maar op kleine schaal. Veel landlords gooiden zelfs hun pachters van het land af, omdat ze hun huur niet meer konden betalen. Ook werd het grootste deel van de opbrengst van het land, granen en vee, naar Engeland verscheept.
 
Ieder seizoen was er weer de valse hoop dat de aardappeloogst weer zou lukken, maar het virus en droogte zorgden ervoor dat er amper iets te eten was. Er was in principe wel voldoende, maar de landlords verkochten dat allemaal naar Engeland. Ondertussen brak er een cholera-epidemie uit en iedere dag stierven er duizenden Ieren. Velen probeerden te vluchten naar landen als Engeland en Schotland. Ook vertrokken veel Ieren naar Amerika. Het waren reizen op slechte boten, die de bijnaam ‘coffin ships’ hadden. Zo’n dertig procent van de mensen overleefden die reizen niet en doordat er continue lijken overboord werden gegooid, zwommen er veel haaien achter de coffin ships aan. Het ergste jaar moest nog komen, 1849. In dat jaar kwamen de Ieren in opstand tegen de Britten, maar die opstand werd keihard de kop ingedrukt. 
 
Het leek hopeloos en steeds meer Ieren vertrokken. Ondertussen greep de overheid, onder leiding van Sir Charles Trevelyan amper in. De gedachte bij de Engelse upperclass was dat dit een straf van God was. Er werd wel wat voedsel naar Ierland gestuurd, zoals oneetbaar graan uit de VS, maar nog altijd vertrok er meer voedsel uit Ierland dan dat er binnenkwam. Veel mensen probeerden daarom eten te stelen bij de landlords, maar als je gepakt werd, stond je een zware straf te wachten. Pas in 1851 was de Hongersnood weer over, maar de gevolgen zouden nog jarenlang doorsudderen. Begin twintigste eeuw waren er nog maar 3,5 miljoen Ieren over, zo’n 4,5 miljoen minder dan zestig jaar eerder. De rest was gestorven (zo’n miljoen) of naar andere landen getrokken. Het heeft ervoor gezorgd dat er een heel grote Ierse gemeenschap is in de VS en dat clubs als Celtic, Hibernian en Dundee United bestaan.
 
“The Great Famine”, zoals de Ieren de Hongersnood noemen, is een onderwerp dat veel voorkomt in Ierse gedichten en liederen. De Ieren zien zichzelf als een volk van verliezers en waar veel volkeren vooral zingen over succesvolle veldslagen of andere mijlpalen, hebben de Ieren het liever over hun ellende. In 1970 bewerkte Pete St. John een tekst uit 1880 over de ‘Great Famine’ en schreef het lied “The Fields of Athenry”. Dat lied gaat over een man, Michael, die uit wanhoop heeft geprobeerd graan te stelen van een Britse landlord om zijn gezin eten te geven. Helaas is hij gepakt en wordt hij voor straf naar strafkolonie Australië gestuurd. De tekst is eigenlijk een gesprek tussen Michael en zijn vrouw Mary. Pas in 1979 werd het lied voor het eerst uitgebracht, door Paddy Reilly, en het was meteen een hit. Sindsdien is het vaak gecoverd en veel te horen tijdens sportwedstrijden.
 
Niet alleen bij Celtic wordt het gezongen, maar ook bij wedstrijden van het Ierse voetbalelftal, zoals we gisteren hebben kunnen horen. Ook de Ierse rugbyfans zingen graag over de velden van Athenry, evenals de GAA’ers (Gaelic Football en Hurling) van Galway. Athenry ligt per slot van rekening in de county Galway, dus het past perfect. Bij Liverpool, een stad en club met veel Ierse invloeden, zingen ze een variant op dit lied: The Fields of Anfield Road, met in plaats van de normale tekst verwijzingen naar de voetbalclub. Toch vind ik dat het nergens zo mooi gezongen worden als bij Celtic. Ik ben natuurlijk niet objectief, maar toen ik voor het eerst deel uitmaakte van het zangkoor dat “The Fields of Athenry” zong tijdens een Old Firm in 2008, kreeg ik gewoon echt kippenvel. Het is dan ook een schitterend lied en dito melodie en dat gezongen door 60.000 man is magisch om mee te maken.
 
Celtic-fan Mungo herinnert zich nog de eerste keer dat het lied werd gezongen op Celtic Park: “The most historic response has to be the day at Celtic Park “The Fields” was first sung. It was in the 80s, and a sunny day at Paradise as we took on the forces of darkness again. We were all suddenly stunned as a refrain we all recognised but had never sung as a Celtic choir emanated from the east end of the old stadium, with words about shooting people foully welded on to that beautiful tune. There was a genuine collective gasp from the Jungle and the Celtic End, before the real song thundered out from the slopes of Celtic Park. “By a lonely prison wall, I heard a young girl calling…” It was an astonishing and beautiful moment. The clear line was drawn again between us and them, between what we stand for and what they oppose. The hairs on the back of my neck were standing up and my eyes were wet. I have never been so proud to be a Tim.” 
 
Nog eventjes de tekst, zodat iedereen dinsdag mooi kan meezingen als Ierland weer een kansloze pot gaat spelen: 
 
By lonely prison wall,
I heard a young girl calling Michael they are taking you away
For you stole Trevaillians corn
So your young might see the morn
It’s so lonely ‘round the Fields of Athenry
 
Lo lie the Fields of Athenry
Where once we watched the small free birds fly
Our love was on the wing
We had dreams and songs to sing
It’s so lonely ‘round the Fields of Athenry
 
By lonely prison wall I heard a young man calling
Nothing matters Mary when you’re free
Against the famine and the crown
I rebelled, they cut me down
Now you must raise our child with dignity.
 
Lo lie the Fields of Athenry
Where once we watched the small free birds fly
Our love was on the wing
We had dreams and songs to sing
It’s so lonely ‘round the Fields of Athenry
 
By lonely harbour wall, she watched the last hour falling
As the prison-ship sailed out against the sky
But she’ll live and hope and pray
For a prison ship lies waiting in the Bay
It’s so lonely ‘round the Fields of Athenry
 
Lo lie the Fields of Athenry
Where once we watched the small free birds fly
Our love was on the wing
We had dreams and songs to sing
It’s so lonely ‘round the Fields of Athenry

8 Reacties op “The Fields of Athenry

  1. Dat is weer eens wat anders dan dat verschrikkelijke carnavalspubliek van Nederland🙂

    Vind ”Rule Britannia” ook wel kippenvel waard wanneer de Engelse supporters het zingen. Dat lied heeft alleen een hele andere lading dan ”Fields of Athenry”.

    • Maar het past wel bij de historiek van het Britse Imperium.

      Heel wat volksliederen hebben een erg boeiende geschiedenis. Ik noemde al HaTikva (Israel) en Aegukka (Noord Korea) maar bv The Star-Sprangled Banner (USA) heeft een erg geladen geschiedenis (hoezeer ik de US een erg onaangenaam land vind, het dient gezegd dat hun hymne toch een bijzondere achtergrond kent)

      Rule Britannia past bij wedstrijden van de Britten, dat andere naties er aanstoot aan zouden nemen hoeven zij zich niet om te bekommeren. Anders kan je elke wedstrijd tussen twee niet-bevriende landen gaan spelen voor een leeg stadion en zonder nationale hymnes aan het begin opdat toch maar niemand enige aanstoot zou nemen.

      Ik vind Rule Britannia trouwens weinig aanstootgevends ookal wordt het gezongen door bv de Rangers fans. Billy Boys is een heel andere zaak, daar wordt geweld verheerlijkt. Rule Britannia is misschien ietwat controversiëel voor sommigen (afhankelijk van hun visie op de feiten) maar je kan het moeilijk echt aanstootgevend noemen.

    • Dat vind ik ook mooi klinken. Ik ben dan wel voor Celtic, maar ik ben niet anti-Brits. Ik kom ontzettend graag aan de overkant. De politieke kant van de UK heb ik soms wat moeite mee (nog steeds voeren ze veel te vaak oorlog in mijn ogen), maar voor de rest is er niets mis mee.

      • Laten we eerlijk zijn: het Britse Imperium is verleden tijd sinds Hong Kong terug Chinees werd. Dat was hun laatste kolonie die echt wat voorstelde strategisch en economisch. Wat qua kolonies nog rest stelt weinig voor: de Falklands (2000 mensen en veel meer schapen), Bermuda (leuk voor offshore banking maar that’s it), Gibraltar (strategisch belang aan de zeestraat is flink afgenomen), Pitcairn (nog geen 100 bewoners), de Maagdeneilanden (klinkt lekker maar in realiteit stelt ’t weinig voor). Nee, veel om mee te pochen hebben ze niet meer, het ooit zo machtige Brits Imperium is gereduceerd tot enkele kolonies die niemand anders wil (Argentinië buiten beschouwing gelaten maar dat is onbegrijpelijk als je ’t nuchter bekijkt). Oorlogen voert het UK al lang niet meer tenzij (en dan is de hele EU even schuldig) als slaafje van de VS. Als er 1 fout regime in het westen is dat oorlogszuchtig is en imperialistisch, dan is het de VS. Niets tegen het land of de mensen, wel absoluut niet voor het regime daar. De enige keren dat een Europees land nog oorlog voert is als ze weer eens niet durven weigeren met de VS mee te doen. Het UK is niet meer schuldig daaraan dan het merendeel EU landen.

        Overigens is sport sport en politiek politiek. Je hoeft niet noodzakelijk een bepaalde politieke strekking te volgen om een club leuk te vinden. Vast en zeker zijn er zowel bij Rangers als Celtic veel fans tegenwoordig atheist en zitten ze dus geen moer in met katholieke of protestantse leer. En hoeveel mensen geilen niet op clubs als St Pauli zonder dat ze iets van politiek afweten maar gewoon omdat ze het speciale sfeertje leuk vinden? Je hoeft niet anti-Brits te zijn om Celtic leuk te kunnen vinden, net zoals een Rangers fan ook niet per definitie pro-UK hoeft te zijn (ik heb er enkele ontmoet die gewoon alle trofeeën leuk vonden maar geen zak om politiek gaven en zelfs amper iets van het pro-Britse verleden van de club afwisten)

      • Ik zou zelfs zo ver gaan dat je van een land kan houden ookal bevalt de politieke kant (of bepaalde aspecten daarvan) je niet. Ik ben enorm gefascineerd door Israel maar die Netanyahu vind ik een naar figuur en ik vind dat men al lang de Palestijnse staat had moeten goedkeuren (zou de hele regio stabiliseren want reden tot geweld verdwijnt). Maar daarmee hoef ik toch niet Israel als land plots te gaan verwijten maken? Politiek gezien zou een nieuwe partij en premier aan het bewind me erg plezieren, maar Netanyahu is geen reden om mijn fascinatie voor het land zomaar te laten varen. Net zoals ook omgekeerd ik de doorsnee Amerikaan niet wil met de vinger wijzen voor wat ze in het witte huis doen.

        Het UK is sinds Thatcher weg is zeker geen fout land, ze zouden alleen eens tegen de VS moeten durven in gaan als die weer eens ergens een land binnenvallen. Maar dat verwijt kan je heel wat EU landen maken, slechts een paar uitzonderingen durven neen zeggen tegen de VS (en van de landen die niet troepen sturen zijn er altijd die indirect meedoen door wapens te exporteren). Dus het UK doet niet gek verschillend van de doorsnee Europese regimes.

    • Zeer goed geschreven stuk. Het geeft exact weer wat de betekenis van het lied is en waarom de Ieren het zingen. Er moet niet vergeten worden dat Noord-Ierland nog steeds niet onafhankelijk is en dat het nog steeds geregeerd wordt door de Engelse kroon.

  2. Vind het doorgaans erg onaangenaam als politiek geladen onderwerpen hun weg naar stadions vinden. Soms heb je echter een uitzondering en ik vind het in interlandvoetbal al sneller acceptabel. Tenslotte is daar niet de eer van een club maar van een natie op het spel, dus dat patriottisme dan op de tribunes te zien en horen is is niet zo gek. Enkele van die momenten leverden kippenvel op. Bij elke wedstrijd van Israel (1 van mijn favoriete nationale teams) is het weer een emotioneel moment als HaTikva door de luidsprekers knalt en de spelers hun tranen moeten onderdrukken bij het horen van hun hymne. En Brazilië-Noord Korea op het vorige WK was een kippenvelmoment toen Jong Tae-Se zijn emoties de vrije loop liet toen Aegukka weerklonk.

    Fields of Athenry is ook zo eentje. Ik vind clubs met politieke ondertoon nog steeds niet zo aangenaam, doch as said, bij interlandvoetbal heb je een andere situatie want het gaat om een natie. Fields of Athenry is een mooie reflectie van een stuk historie van Ierland, dus het past perfect dat dit lied voorbij komt. In feite zou dit, ofwel Ireland’s Call, het volkslied moeten zijn. The Soldier’s Song is nogal gewelddadig qua ondertoon terwijl Fields of Athenry heel emotioneel is. Stel je voor dat dit het volkslied is en luidop door de luidsprekers klinkt bij elke wedstrijd, spelers meezingend. Dat zou geweldig zijn.

    Het lied is intussen ook public domain hetgeen er voor zorgt dat rockbands het mogen coveren. In zekere zin kan je dit vergelijken met hoe Salem het historische Ha’Ayara Bo’eret (1 van mijn all-time favourite songs) coverde en daarmee voor controverse maar ook dialoog zorgde. Fields of Athenry zou perfect passen bij een band als bv Simple Minds die altijd liederen maakten met een link naar mensenrechten (zie bv “Belfast Child” dat kippenvel van de eerste tot laatste seconde is, of “Mandela Day”). Fields of Athenry is zo een song die nooit vergeten mag worden, al verdient het te worden gezongen enkel door een echt sterke band die het doet uit liefde voor Ierland en niet om de verkoopscijfers op te krikken.

    PS: bij de rugby-interlands wordt Ireland’s Call als hymne gespeeld gezien in rugby 1 ploeg voor het hele eiland bestaat en de volksliederen van Noord of Zuid dus niet geschikt werden bevonden. Ireland’s Call werd sindsdien gebruikt bij de rugby-interlands. Ook een erg mooi lied.

  3. Pingback: Hoe moet je verliezen? « voetbalpraatje

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s