We’re not English, We are Scouse!

Nederland kleurt rondom Koninginnedag en eindtoernooien oranje, maar voor de rest zie je amper Nederlandse vlaggen. En als je er al eentje draagt, moet je oppassen niet voor racist uitgemaakt te worden. In Engeland hebben ze daar minder last van en zijn ze juist erg trots op hun vlag. Ik kom vaak in Engeland en overal zie je dan Engelse vlaggen hangen, vooral in de wat armere steden en gebieden dicht bij de grens met Wales of Schotland. Wat dat betreft zou Liverpool, een stad met veel pauperwijken en nabij Wales, een zee van St. George Flags moeten zijn, maar daar zie je er juist weinig. In Liverpool zijn ze namelijk helemaal niet zo’n fan van het Engelse elftal en Engeland. Ze zetten zich er tegen af en vooral op Anfield laten ze graag weten dat ze geen Engelsen zijn, maar Scousers. “We’re not English, we are Scouse”, dat is het adagium op The Kop en dat terwijl de selectie van Engeland dit keer uit veel spelers van Liverpool bestaat.

Wat zijn Scousers eigenlijk? Dat is de bijnaam voor inwoners van Liverpool, zoals Tilburgers vaak Kruikenzeikers worden genoemd. De naam is afgeleid van het gerecht ‘Scouse’, dat oorspronkelijk afkomstig is uit Noorwegen en daar lapskaus werd genoemd. Scouse is een gerecht dat vooral door Scandinavische zeelieden werd gegeten. Het bestaat uit goedkoop lamsvlees, wortels, uien en aardappels, heel veel aardappels. Daarbij worden dan bietjes en rode kool geserveerd, afgemaakt met brood waarop een dikke laag boter is gesmeerd. Als de zeelieden deze koolhydratenbom ophadden, konden ze er weer even tegenaan. Doordat er zoveel groeten in zaten, werkte het ook goed tegen ziektes.

Liverpool groeide in de achttiende eeuw uit tot een grote havenstad en veel Noord-Europese zeelieden meerden aan in de stad aan de Mersey. Zij aten dan hun lapskaus en dat vonden de locals er een stuk beter uitzien dan de bruine boterhammetjes met kaas die de Hollandse zeelieden aten. Lapskaus sloeg er aan bij de working class van Liverpool en het werd het ‘nationale’ gerecht van de stad. De naam lapskaus veranderde langzaam in het kortere scouse. Omdat het gerecht in de rest van Engeland niet bekend was, kregen de Liverpuldians de bijnaam Scousers. Ook nu nog kun je bij de meeste pubs in Liverpool wel scouse krijgen. Best lekker en een echte aanrader als je toch in Liverpool bent en een typisch lokaal gerecht wil proberen. Veel beter dan de Mac en je hebt je vitamientjes weer binnen.

Scouse is overigens niet alleen de naam van het gerecht, maar ook van het accent. Ik ken geen accent in Engeland dat zo typisch is als het Scouse. Het is een wat zangerige taal. Luister maar eens naar Steven Gerrard en je weet wat ik bedoel. Het is een op zichzelf staand accent, met veel invloeden van buitenaf. Met name de Ierse tongval is er goed in terug te horen en dan met name het accent dat rondom Cork wordt gesproken. Maar er zijn meer invloeden geweest op het accent, waardoor er een heel apart taaltje is ontstaan dat eigenlijk vrij ver van het standaardengels vandaan staat. De Liverpuldians zijn er erg trots op en het hoort bij hun identiteit. Ze vinden zichzelf anders dan de andere Engelsen en het Scouse is een van de duidelijkste kenmerken daarvan.

Liverpool ook is anders dan andere steden in Engeland. Politiek zijn ze bijvoorbeeld knetterlinks. Bij de laatste verkiezing waren er 90 zetels te verdelen in Liverpool en maar liefst 62 daarvan gingen naar Labour. De Lib-Dem’s pakten er 22 en de rest verdeelde de laatste zes zetels. Opvallend was dat de Tories, die zowat overal verpletterend wonnen, geen enkele zetel kregen. Nul, noppes, nada. Die partij wordt dan ook enorm gehaat in de stad. Je kunt beter een nazi zijn in Israël, dan een Tory in Liverpool. Dat komt puur door Thatcher, die in elf jaar tijd (1979-1990) de stad helemaal kapot heeft gemaakt. Niet alleen in Schotland, Wales en Yorkshire zette ze keiharde middelen in tegen demonstranten, ook Liverpool moest eraan geloven. De zwaarste rellen waren in Toxteth, die negen dagen duurden.

Na die rellen werd door Thatcher besloten dat Liverpool het maar moest uitzoeken. De geldkraan vanuit de centrale overheid werd dichtgedraaid en de stad degenereerde in rap tempo. De eens zo trots havenstad stond synoniem voor werkloosheid, geweld, verpauping en drugsgebruikers. In Liverpool wilde je niet komen en ze werden het lachertje van het land. Liverpool moesten ze maar afsteken en naar Ierland laten drijven, was de algemene gedachte van de Tories, want daar hoorden ze per slot van rekening thuis. Het zorgde ervoor dat de haat voor die partij nog altijd in het DNA van iedere Scouser zit. Als Thachter sterft, zal het feest zijn in Liverpool. “We’re havin’ a party when Thatcher dies”  is een veelgehoorde slogan in de stad.

In die donkere jaren tachtig waren er maar twee lichtpuntjes in de stad: muziek en voetbal. De muziek was niet meer de vrolijke Merseybeat van de jaren zestig, maar donkere muziek. Luister maar eens naar Echo & the Bunnymen en je weet wat ik bedoel. Dat is geen vrolijke “Ob-La-Di, Ob-La-Da” muziek. Het past perfect bij de tijdgeest en de sfeer die in de stad Liverpool hing. Behalve de vele bands, was voetbal het andere lichtpuntje, want zowel Liverpool als Everton deden het geweldig. De clubs beheersten het Engelse voetbal en wonnen titel na titel en ook Europees gezien deden ze het goed. Er was ook weinig haat en nijd onderling en de derby had de bijnaam “The Friendly derby”. Als je kijkt op beelden van toen, zie je rood en blauw door elkaar zitten.

Op zich logisch, want er was geen geografische, sociaal-economisch of cultureel verschil tussen beide clubs en haar fans. In een familie, of zelfs gezin, had je mensen die voor Liverpool waren en andere weer voor Everton. Het was maar net wat je meer aansprak. Qua successen ontliepen ze elkaar niet zo gek veel in de 80’s. In 1984 speelden Liverpool en Everton op Wembley tegen elkaar in de finale van de League Cup en samen zongen de supporters chants als “Merseyside, Merseyside” en “Are you watching Manchester”. Het was Liverpool tegen de rest van de wereld. In 1989 was er voor het laatst verbroedering, na de ramp op Hillsborough. Daarna zorgden tv-gelden, buitenlandse fans en internet ervoor dat de derby nu niet meer zo vriendelijk is.

Het anti-Engeland gevoel zie meer bij Liverpool dan bij Everton. Waar je op The Kop geen Engelse vlaggen ziet, zijn ze op Goodison Park, zij het beperkt, wel aanwezig. Het hele “We’re not English, we are Scouse” campagne leeft dan ook vooral bij Liverpool. Zelfs nu er veel spelers van Liverpool zijn opgeroepen in het Engelse elftal, is er weinig enthousiasme. Laat Engeland maar snel uitgeschakeld worden, is de algemene teneur. Zo is er zo min mogelijk kans op blessures. Liverpoolfan John beschrijft het gevoel dat in de stad leeft: “I have never supported England and never will. I can’t bring myself to. I have no respect for the royal family. The national anthem makes me cringe. The fans I can’t relate to. Why should I cheer alongside fans who for all the years I’ve been watching Liverpool (since the 70s) have come to Liverpool and insulted it. If we were of a ‘colour’ it would be deemed racist.”

En dat is nog niet alles, want er zijn nog meer redenen waarom John nooit voor Engeland zal juichen: “Then there is the booing of former players who played for England such as Neal, Barnes and McManaman. Then there is the way the city was treated by the Tory government in the 80’s and 90’s. They let the city die a slow death. Finally the players. Rooney is akin to an uncle Tom. He is a traitor to the city of his birth. He collects money while he plays for a team whose supporters insult his birthplace weekly. Why should I support that man? John Terry needs no explanation. For me it’s always the City before the country. Always.” John is niet de enige die er zo over denkt, want als ik rondsurft op digitale hangouts voor Scousers, is er weinig support voor het Engelse team. Overal lees je dat ene zinnetje: “We’re not English, we are Scouse”.

15 Reacties op “We’re not English, We are Scouse!

  1. William van Holsteijn

    Mooi stuk man, ik heb het met veel plezier gelezen en heb er veel van opgestoken. Die rellen in Toxteth staan me nog helder voor de geest en die Tatcher was in haar hele doen en laten een ‘horror’ voor alles wat deel uitmaakte van de working class.

    Staat veel informatie in dit stuk, zo ook in het boek over Rory Storm geschreven door Tom Egbers. Daar staat veel info in over het leven in de jaren ’50 in Liverpool, over de beide clubs en uiteraard de ontstaansgeschiedenis van de Beatles. Een leuk boek voor in de vakantie, een aanrader!

  2. Same here, ik ben voor Feyenoord en heb niet een enorm warm gevoel bij Oranje. Van de 800 wedstrijden die ik bezocht heb zitten er twee van Oranje bij (beiden in De Kuip uiteraard en in een ander decennium) Die koekebakkerTs op de tribune verkleed als indiaan, generaal of wortelman zijn een belediging voor echte voetbalsupporters. Dat gevoel leeft bij heel veel meer mensen in De Kuip.

  3. Erg mooi en leerzaam stuk Joris. Ik wist wel dat Liverpool anders was dan de rest van Engeland. Dat merk je ook wel als je daar bent. Maar dat hele anti Engeland verhaal is me destijds niet zo opgevallen. Wat ik wel wist is dat The Sun in Liverpool erg gehaat is. Dat past dan weer mooi bij je verhaal. Ik heb een grote zwak voor de stad Liverpool. Vind het persoonlijk een stuk leuker dan nabijgelegen Manchester. Maar dat is meer een gevoel. Beide steden hebben genoeg te bieden.

    De oranjesupporters zijn tenenkrommend. Ik begrijp ook niet waar het misgegaan is. Als ik beelden uit de jaren tachtig bekijk zie ik wel gewoon een normale aanhang op de tribune zitten. Ook de sfeer was altijd prima.
    Ik ben zelf één keer naar Oranje geweest. Daar blijft het wat mij betreft bij.
    Daarentegen vind ik de aanhang wel los staan van het team. Het blijft ons nationale elftal. Als nederlander zie ik ons graag de cup pakken. Het is ook belangrijk dat de selectie een afspiegeling vormt van heel het land. Ik denk dat dat nu best oké is… Alle topclubs zijn wel vertegenwoordigd in de selectie. En dat geld ook voor de geboortegrond van de spelers. Van Groningen tot Limburg etc.

  4. Ik ben ook voor Nederland, maar dat publiek is walgelijk. Ik denk sowieso dat weinig clubsupporters zich kunnen identificeren met dat Oranjevolk. Ik heb ook geen idee waar het mis is gegaan. Heb twee keer een wedstrijd van het Nederlands elftal bezocht (tegen Ierland en China, beide in Tilburg) en toen was het nog wel normaal allemaal. Ik heb wel zin in het EK. Buiten Nederland mogen Ierland en Zweden van mij wel ver komen en hoe sneller de huillanden Portugal en Spanje eruit liggen, hoe beter, maar dat zal wel niet.

  5. Mooi hisjorisch verantwoord verhaal.🙂 Vooral die vergelijking van Scousers met Kruikenzeikers is geniaal. Of zou Kattenmeppers nóg toepasselijker zijn omdat Hellimond ook haar Mersey heeft. Het is maar op welk kanaal je afstemt.. Ik ben in elk geval weer een stuk wijzer geworden. En fuck de Oranje indianen, wortelkanalen, worstjes en huppeltrutten!!!

  6. Zal wel na ’88 gebeurd zijn. Als je wint heb je vrienden zoals gewoonlijk. Zoals die Roemenen ooit op een spandoek schreven “you’re clowns, not footballfans”.

    Als Oranje wint dan hebben ‘wij’ gewonnen, maar bij verlies hebben ‘zij’ verloren en gaat al het Oranje-spul voor minstens twee jaar in de kast. Iets wat je bij echte fans nooit zal zien. Na een verloren wedstrijd op zondag hunker je bijna alweer naar de week erna zodat de nederlaag rechtgezet kan worden.

    Ik moet wel bekennen dat ik milder ben geworden. In ’96 bijvoorbeeld vond ik het ronduit leuk dat ze eruit vlogen. Tijdens de laatste WK-finale kon ik die Robben wel vermoorden. Al deed het me ook weer niet zoveel als een nederlaag van mijn eigen club.

    • Vroeger begreep ik niet dat sommige mensen nationaal team boven club plaatsten. Nu ben ik daar wel wat in veranderd omdat ik in feite gestopt ben met echt supporter zijn van clubs. Ik voel me gewoon beter al groundhoppend, elke keer een ander team, ander stadion, … Dat bevalt me meer dan elke week naar dezelfde club gaan kijken. Door die afstand van het clubvoetbal te nemen ben ik nationale teams wat in een ander daglicht gaan zien. Hoewel geen garanties, is het vaak zo dat een land dat je bevalt je heel lang bijblijft. Bij clubs heb ik na een tijdje een deja-vu gevoel, terwijl de fascinatie voor het hoge noorden en het Midden-Oosten er al zowat mijn leven lang is. Omdat het niet staat of valt met een club, je kan binnen pakweg de Russische liga uit interesse eens de overstap van Spartak Moskou naar Rubin Kazan maken, maar je blijft wel in Rusland. Ik ben wat uitgekeken raken op clubteams waar ik vroeger elke week naar ging kijken, terwijl de voorliefde voor de landen die ik leuk vond bleef. Misschien heeft het er ook mee te maken dat die niet zo frequent spelen in tegenstelling tot clubs die elk weekend aan de bak moeten. Een nationaal team speelt een 10-tal wedstrijden per jaar en that’s it, en de rest van de tijd kan je gewoon groundhoppen zonder je aan een bepaalde club te binden. Ik begin dan ook stilaan te begrijpen dat de houdbaarheidsdatum van voorliefde voor een nationale ploeg misschien wel langer kan zijn dan voor een club.

      An sich hebben zowel clubs als nationale teams iets absurds vanop afstand bekeken. Uiteindeijk kent niemand van die 60000 toeschouwers in het Emirates de Arsenal spelers persoonlijk dus het is in feite –vanop afstand gezien– vreemd dat mensen hun gemoed laten afhangen en zich associëren met spelers waarvan ze in feite enkel het publiek zijn. Een nationaal team is dan weer vreemd omdat 11 individuen nooit echt een natie kunnen vertegenwoordigen ; China heeft meer dan een miljard inwoners bv dus hoe kan een voetbalteam van 11 Chinezen in godsnaam claimen dat zij China zijn? Zij zijn gewoon een team uit China, en that’s it. Maar goed, voetbal en ratio zijn soms moeilijke combinaties en gelukkig maar want het zou maar saai zijn als we ons nooit eens mogen laten gaan en nooit eens emotioneel mogen meeleven met een team. Maar ik snap nu wel meer dan vroeger dat de houdbaarheidsdatum van de liefde voor een land groter kan zijn dan voor een club.

      En OK, fair enough, ik mag nog zo gek zijn van Turkije als land, van de Turkse cultuur, van de Turkse mensen, … Die 11 Turken op het veld zijn gewoon elf Turken, het is niet alsof 11 van de ruwweg 70 miljoen Turken “het land” zijn dat daar in actie is. Maar bij nationale ploegen is het op 1 of andere manier iets eenvoudiger om die ratio even opzij te zetten en de emotionele toer op te gaan. Vroeger keek ik er anders tegenaan maar sinds ik vaststel dat ik het groundhoppen leuker vind dan het supporteren voor een club, … Een nationaal team speelt minder frequent dus je kan het makkelijker combineren met groundhoppen. En door de tussenpauzes tussen wedstrijden van het nationale team in, heb je niet zo snel een overdosis-gevoel.

      Ook een factor die meespelen kan is de bevolking van het land. Ik mag dan wel communist zijn maar Noord Korea vind ik een vreselijk regime en een nep-communisme, wat daar gebeurt heeft niets met het echte communisme te maken. Die mensen worden onderdrukt en dom gehouden door een vreselijk regime. Als het succes van een Noord Koreaans team hen even afleiding van hun harde bestaan bezorgt, even een moment van vreugde, dan is het moeilijk om die mensen dat niet te gunnen en onbewust mee te supporteren met hen.

  7. Echo & The Bunnymen! Mijn favoriete band ooit. Een band die mijn leven in feite veranderde want het is geïnspireerd door hun teksten dat ik zelf poëzie beginnen schrijven ben. Heb Ian McCulloch en Will Sergeant meermaals ontmoet, heel vriendelijke mensen. Heb 1 keer een week door Engeland getrokken om de Bunnymen 3x te zien in 3 verschillende steden op 1 week tijd. Twee maand later richting Liverpool om de Bunnymen nog eens 2x te zien op 2 dagen tijd. In totaal heb ik ze 10x gezien + ook 2x Ian McCulloch solo. Best band ever, en ik ben hen eeuwig dankbaar omdat ze me lanceerden om zelf iets met kunst te doen (evenals The God Machine en Orphaned Land trouwens, nog twee enorme inspiratiebronnen). Voor mij is Liverpool dan ook een muziekstad meer dan een sportstad, hoewel je er wel merkt dat beiden er enorm leven. Maar ik vind het een heerlijke stad, ben er 3x geweest (meestal voor Echo & The Bunnymen concerten) en ik vind het een geweldige stad. Prachtige architectuur in het centrum (heel mooi gerenoveerd), fantastische uitzichten langs de Mersey promenade, in bijna elke straat speelt wel een lokale nieuwe band in een kroeg, … Samen met Belfast toch wel mijn favoriete stad op de Britse eilanden en misschien wel 1 van de subtoppers in heel Europa. Ik wil het niet op dezelfde hoogte plaatsen als bv Berlijn of Istanbul, maar ik kom toch heel graag in Liverpool. De interesse kwam er enkel door de Bunnymen ja, maar sinds ik er kwam vond ik de stad meteen ook enorm charmant. Het énige minpunt is dat de Beatles overal door de strot geramd worden ; ik heb koppig mijn Bunnymen t-shirt gedragen in de straten van de stad telkens ik in in Liverpool kwam.

    Muzikaal zijn Liverpool en Manchester (Joy Division en The Smiths !) in feite dé muzieksteden van het UK ; toevallig allebei northwest en met een beetje een industriëel/haven verleden. Ideale voedingsbodem voor maatschappijkritische muziek.

    Moet wel zeggen dat ik in Liverpool wél veel Engelse vlaggen zag. Er was 1 winkel die echt een heel rek vol had en er waren veel locals die ze kochten. Union Jacks waren er amper, ik denk dat ik er enkel aan het stadhuis eentje zag, en in die winkel hadden ze er eentje (die ze niet verkocht kregen). Toen ik een lokale persoon vroeg waar de Union Jacks waren was zijn antwoord “we’re not British, we feel English”. Misschien hangt het wat af wie je tegenkomt op welk moment, maar die keren dat ik in Liverpool was heb ik toch aardig wat Engelse vlaggen gezien. Ik zal er eens extra op letten als ik er nog eens kom. Altijd een plezier om die prachtstad terug te keren. En dankzij Echo & The Bunnymen die me het zetje gaven om zelf artistiek te gaan actief worden, zal Liverpool altijd wel een speciale plek voor me blijven.

    PS: het enige wat tegenviel (behalve de omnipresent Beatles memorabilia) was dat er weinig goeie muziekclubs waren. Op dat vlak waren Belfast, Glasgow en Leeds aangenamer. Maar in Liverpool had je in zoveel cafes live optredens dat je eigenlijk je tijd niet in een club hoort te verspillen maar gewoon live de lokale bands moet gaan beluisteren.

    • Leuk om te lezen dat je fan bent van de Bunnymen. Goede band inderdaad. Muzikaal gezien kies ik voor Manchester. Vanwege het verleden (joy division = geniaal) en het heden (doves, elbow, courteeners, oasis). Qua pubs, clubs en mensen heb ik betere ervaringen met Liverpool. Volgend seizoen Leeds ontdekken.

      • In Leeds heb ik nog de club bezocht waar Marc Almond en Sisters of Mercy hun eerste stapjes zetten. Bizar gelegen in de kelder van een winkelcentrum, maar binnenin de club is het old school new wave en heel aangenaam. Bunnymen steken er voor mij toch echt bovenuit, met in hun buurt The God Machine en Orphaned Land.

      • Oh, en vergeet Birmingham niet. Editors!! 1 van de donkerste bands van het nieuwe millennium. En nog een prima band ook (songs als Papillon, Munich, The Racing Rats, … staan als een huis. “People are fragile things you should know by now, be careful what you put them through”)

        Maar goed, Bunnymen kan niets aan tippen voor mij. Zonder bands als de Bunnymen, The God Machine, Orphaned Land, The Smiths, … was ik nu niet zelf artistiek actief. Vanwege die inspiratie alleen al is er een extreme dankbaarheid.

        De huidige crisis in de wereld is het in feite weer de ideale voedingsbodem voor een band a la Joy Division, dat was echt een product van haar tijdsgeest. Ga maar eens naar goddeau.com naar de rubriek “Onbeperkt houdbaar” en lees de recensie van “Unknown pleasures”. Joy Division verzorgde inderdaad de soundtrack bij een maatschappij waar alle hoop uit is verdwenen. Gezien de huidige toestand in de wereld is het vreemd dat er nog geen nieuwe Joy Division is opgestaan (hoewel? in zekere zin is die muziek plots weer brandend actueel qua gevoel)

  8. William van Holsteijn

    Ben zelf vanwege m´n werk 5 jaar met het Nederlands Elftal opgetrokken, ook internationaal. Het is idd tenenkrommend om te zien hoe mallotig die figuren zichzelf diskwalificeren. Let maar eens goed op, zelf de dames die doorgaans niets met voetbal hebben gaan dan ineens naar een stadion! Dit, alleen maar om ´het erbij te horen gevoel´ te exploiteren. Heb er helemaal niets mee, maar aan de andere kant, wat is er mis mee vraag ik mezelf af…!
    Heb zelf die marsen van pleinen naar stadions meegelopen (niet vrijwillig!) en moet zeggen dat dat wel indrukwekkend is.

    Geef mij maar de diehard supporter die door weer en wind, in voor- en tegenspoed z´n club steunt!

    Gerrit, leuk stukje over je ervaringen met Echo and the Bunnyman

  9. William van Holsteijn

    Heb net een foto gezien op de site van “In de Hekken” over een stel wat naar een wedstrijd van het Ned. Elftal gaat, dat is echt te gek voor woorden. Als die foto ziet begrijp je meteen deze discussie over het walgen van dergelijke ‘supporters’.

    Hoop overigens wél dat Oranje straks wint, maar niet voor dergelijke trutjes!

  10. ik walg van die nepsupporters het is geen carnaval maar het is voetbal daar hoort passie te zijn en niet een verkleed partijtje

    verder mooi stukje joris

    keep up the good work!

    • Hoewel ik het ook niet voor die oranje wortelen en klompen heb, voor die Ierse kabouterbaarden en voor die pruiken in de kleuren van de Duitse vlag … elk zijn beleving. Als die mensen daar hun plezier in vinden, doen ze er niemand kwaad mee. Ik denk dat teveel voetbalfans het beleven van voetbal in regeltjes willen gieten, alsof er maar 1 juiste manier is om voetbal te ervaren. Ik zou zeggen: het is een spelletje, dus maak je er niet druk om en geniet er gewoon van, op welke manier dat nu ook is. Je zal mij niet snel met een kippa en pijpenkrullen langs het veld staan (alhoewel dat nog zou passen met mijn zwarte eyeliner) maar als iemand zo een verkleedpartijtje leuk vindt doet ie er niemand kwaad mee. Voorts heb je bij elke niet-amateurclub (ik reken amateurs niet mee omdat daar vaak enkel familie en vrienden van de spelers opduiken eerder dan grote aantallen fans) denk ik wel enkele mensen die per sé gek willen doen. Nu ja, als ze er plezier in hebben, dan is het hen gegund.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s