Half Man Half Biscuit

Bij veel Britse bands leg ik meteen de associatie met voetbal. The Housemartins, The Specials, The Clash en The Cockney Rejects bijvoorbeeld, maar er zijn er nog veel meer. Helaas zijn er maar weinig die voetbal in hun songteksten verwerken. The Proclaimers doen het graag, maar de koningen op dat gebied zijn natuurlijk de mannen van Half Man Half Biscuit. Binnenkort komt mijn reisverslag van mijn trip naar Tranmere online, de club waar de mannen helemaal leip van zijn, een uitstekende aanleiding dus om eens wat over deze briljante band te schrijven.

De bandleden komen uit Birkenhead en dat was in de jaren zeventig was geen prettige plek om te wonen. De werkloosheid was hoog en er was geen fuck te doen. Veel jeugd zocht z’n vertier dan ook in drank en drugs of bij Tranmere Rovers, door lid te worden van hun hooliganfirm de “Tranmere Stanley Boys”. Auteur Kevin Sampson was lid van deze firm en schreef in 1998 het boek “Awaydays” over zijn jeugd in Birkenhead. Het is geen hooliganboek, maar schetst een uitstekend beeld over de uitzichtloosheid van de jeugd in Birkenhead in die tijd. Het boek is in 2009 verfilmd, maar daar ben ik wat minder over te spreken.

In deze troosteloze omstandigheden groeiden Neil Crossley en Nigel Blackwell op. Crossley hield zich vooral bezig met zijn punkband Venom, terwijl Blackwell zich vermaakte met voetbal, het jatten van auto’s en het schrijven voor het voetbalfanzine “Left For Wakeley Gage”. Blackwell verveelde zich en besloot op een avond naar een optreden van Venom te gaan. De twee ontmoeten elkaar na afloop en het klikte meteen. Na flink wat drankgelag besloten ze samen een band te beginnen. Een naam was snel verzonnen: Half Man Half Biscuit. Beide mannen keken wat rond in hun omgeving en snel waren er andere bandleden gevonden.

De eerste single was “The Trumpton Riots”, maar voor ons voetbalfans was de B-kant veel interessanter: “All I Want For Christmas Is A Dukla Prague Away Kit”. Dat laatste lied is uitgegroeid tot een echte klassieker, doordat het zo herkenbaar was voor veel jongeren uit die tijd. Waar tegenwoordig iedereen een game console heeft, had vroeger zowat iedere jongen in Engeland Scalextric (een racebaan die ik zelf ook ooit heb gehad) en Subbuteo (een voetbalspel dat zo cult is, dat het de cultstatus eigenlijk al voorbij is). De hoofdpersoon in het lied is een loser en wordt gedist door een verwend jongetje wiens oom een sportzaak heeft en via een Subbuteo-set krijgt met het uitshirt van Dukla Praag. Uiteindelijk loopt het niet zo goed af met de loser, maar wel met het verwende nest. Een a-typisch einde, maar oh zo kenmerkend voor HMHB.

Half Man Half Biscuit brak door na die eerste single en zijn vandaag de dag nog altijd een populaire band in Engeland. Helaas zijn ze in Nederland wat minder bekend, maar mochten ze ooit de plas oversteken, dan is het zeker een aanrader om eens een concert van de mannen te bezoeken. Sinds die eerste single hebben ze flink wat geschreven en vaak was er een link met voetbal. Ook Nederland wordt daarbij niet vergeten. Het lied “Joy in Leeuwarden”, over het EK korfbal is natuurlijk het meest duidelijke voorbeeld. Ook wordt Wim van Hanegem genoemd in het lied “Girlfriend’s Finished With Him” en is Romeo Zondervan een van de voetballers die bezongen wordt bij de letter “Z” in het lied “The Referee’s Alphabet”, wat sowieso een geniaal nummer is.

Waar normaal het alfabet op bruiloften een taaie kluif is, als je ooms en tantes dat voordragen, baal je hier juist dat het alfabet maar uit 26 letters bestaat. Mijn favoriete letter is de G en de daarbij behorende zin: “The G is for the gnarled face of someone who’s on £90,000 a week and reckoned he should have had a throw in.” Maar ook de B: “B is for babies, which a lot of managers cry like after a decision has not gone their way”, de K: “K is for the kissing of the badge. How ridiculous that looks 6 months later when they’re at another club.” en de I: “I is for innocence, pleaded by many a doe-eyed defender after they’ve just scythed down that tricky winger” zijn juweeltjes.

Het mooie aan HMHB is dat ze een ode brengen aan het obscure en minder voor de hand liggende. Zo vraagt Blackwell zich in het lied “Rod Hull is Alive, Why?” af of The Watney Cup (mijn favoriete voetbaltoernooi, lees er hier alles over) ooit terug zal komen. Ook cultvoetballers worden niet vergeten, zoals Bobby Svarc. De spits van Colchester weigerde ooit een nieuw contract te tekenen en Blackwell maakte daar meteen een lied over met zowat dezelfde tekst als “A Day in the Life” van The Beatles, alleen die van HMHB ging als volgt: “I read the news today, oh boy, Svarc rejects new Layer terms”. Over het lied “I was a teenage armchair Honved fan” hoef ik eigenlijk niets te zeggen, want alleen de titel is al geniaal.

De mannen zingen niet alleen over voetbal natuurlijk, maar over de Britse maatschappij als geheel. Toch komen ze vaak weer bij voetbal uit. Zo bezingen ze in het lied “Uffington Wassail” de re-enacting groepen, die vaak oorlogen naspelen. Zo heb je de Sealed Knot Society, die in weekenden de Engelse burgeroorlog laten herbeleven. HMHB vraagt aan ze of ze misschien niet een van de grootste veldslagen ooit in een Engelse stadion kunnen naspelen: de Kenilworth Road Riot, toen het stadion van Luton helemaal werd verbouwd door doorgesnoven fans van Millwall. “Singing Sealed Knot Society, let’s see you try and do this one: Luton Town v Millwall, nineteen eighty-five”

Ondanks hun successen in de jaren tachtig, sloegen ze nooit een wedstrijd van Tranmere Rovers over. Zo speelt HMHB nooit op vrijdagavond als Tranmere thuis speelt en dat gebeurde vroeger nogal vaak, om te voorkomen dat ze gelijkertijd speelden met Liverpool of Everton. Bekend is dat ze zelfs een tv-optreden afzeiden, omdat Tranmere een thuispot had. Channel 4 bood zelfs aan om de mannen met de helikopter op te halen, maar zelfs dat weigerden ze. De vrijdagavonden op Prenton Park waren heilig voor ze en terecht. Ze schreven er ook het lied “Friday Night and The Gates are Low” over, met een vette knipoog naar ABBA’s “Dancing Queen”. Vaak krijgen de bandleden de vraag waarom ze niet voor een van de succesvollere buren zijn geworden, maar het antwoord is vrij simpel: “There’s a team for Birkenhead, so we’ll support them”.

23 Reacties op “Half Man Half Biscuit

  1. Heerlijk stuk, ik keek er al naar uit. HMHB heeft belachelijk veel quotebare lyrics . Het nummer [url=http://www.chrisrand.com/hmhb/cammell-laird-social-club-2002/breaking-news/]”Breaking News”[/url] is ook één en al genialiteit. Het gaat over allerlei soorten mensen waaraan de band zich irriteert, en ook hierin is een verwijzing naar voetbal terug te vinden: “Grown men with replica shirts worn over their jumpers, who stand up and stretch out their arms when the opposing team fail to hit the target”

    Ben benieuwd naar je verslag van Tranmere v Bury!

  2. Heerlijk stuk, ik keek er al naar uit. HMHB heeft belachelijk veel quotebare lyrics . Het nummer [url=http://www.chrisrand.com/hmhb/cammell-laird-social-club-2002/breaking-news/]”Breaking News”[/url] is ook één en al genialiteit. Het gaat over allerlei soorten mensen waaraan de band zich irriteert, en ook hierin is een verwijzing naar voetbal terug te vinden: “Grown men with replica shirts worn over their jumpers, who stand up and stretch out their arms when the opposing team fail to hit the target”. Vlijmscherp.

    Ben benieuwd naar je verslag van Tranmere v Bury!

  3. Mooi stuk, ik keek er al naar uit! HMHB heeft belachelijk veel quote-bare teksten. Buiten de al genoemde nummers zou ik nog [url=http://www.chrisrand.com/hmhb/cammell-laird-social-club-2002/breaking-news/]”Breaking News”[/url] willen noemen. Het nummer bevat een hilarische opsomming van alle dingen die de bandleden irriteren, en ook daarin wordt aan het voetbal gerefereerd: “Grown men with replica shirts worn over their jumpers, who stand up and stretch out their arms when the opposing team fail to hit the target”. Vlijmscherp.

    Ben benieuwd naar je Tranmere-verslag!

  4. Mooi stuk, ik keek er al naar uit! HMHB heeft belachelijk veel quote-bare teksten. Buiten de al genoemde nummers zou ik nog “Breaking News” willen noemen. Het nummer bevat een hilarische opsomming van alle dingen die de bandleden irriteren, en ook daarin wordt aan het voetbal gerefereerd: “Grown men with replica shirts worn over their jumpers, who stand up and stretch out their arms when the opposing team fail to hit the target”. Vlijmscherp.

    Ben benieuwd naar je Tranmere-verslag!

  5. De Ultra gaat helemaal los, 4x hetzelfde antwoord.

    Mooi stuk. Ik kende de band niet, maar ga eens wat nummer van ze beluisteren.

  6. Reactie kwam steeds niet in beeld, ik denk dat het iets te maken heeft met de tags (die niet blijken te werken). Reacties 1 t/m 3 mogen worden verwijderd.

  7. Ik wist dat ik iets fouts vond aan die band. Et voila.

  8. Dat er amateurclubs ook in die ellende rondlopen.

  9. Bij mij werkt de combo muziek-voetbal niet. Omdat, hoezeer ik me kan vermaken met voetbal, muziek toch van een ander niveau is. Daarmee bedoel ik: voetbal is een behoorlijk triviaal iets vergeleken met kunst. Muziek heeft zoveel meer impact op de emoties van een mens, op een maatschappij algemeen, … Voetbal is een triviaal spelletje vergeleken met muziek. De combo van die beiden werkt bij mij dan ook niet omdat ik vind dat er belangrijker zaken zijn om over te zingen dan over iets triviaals (vergeleken met muziek) dan voetbal.

    Helaas hebben enkele bands die ik zelf heerlijk vind zich er ook aan bezondigd. Echo & The Bunnymen frontman Ian McCulloch is een Liverpool die-hard fan en heeft al een LFC lied gezongen voor een cup final, en nog fouter, een Engeland supporterslied samen met de Spice Girls for god’s sake. Gelukkig allemaal solo-zijsprongen zodat het Bunnymen reportoire niet bevlekt raakt met dit soort escapades.

    Mano Negra, nog zo’n band die zo baanbrekend was op zoveel manieren, hebben zich bezondigd aan een lied “Santa Maradona” over de voetballer. Als er 1 nummer geschrapt kon worden uit hun oeuvre was de keuze wat mij betreft meteen gemaakt.

    Muziek hoort –dit is enkel mijn mening– je emoties te raken en je van je sokkel te blazen. Teksten over voetbal kunnen dit per definitie NIET. Net zomin als voetbal zelf. Je kan even meeleven met een club maar een concert laat bij mij vaak een diepe indruk achter omdat het de emoties bespeelt. Bij voetbal realiseer ik me altijd dat het in feite enkel een spelletje en vermaak blijft. Daarom niet minder leuk, maar desalniettemin triviaal.

    • Een van de nummers waarin de combinatie voetbal-muziek mijns inziens wél werkt, is het nummer J.O.S. Days van The Nits. Hoewel dat nummer over veel meer gaat dan alleen voetbal.

      • Daar heb je hem dus. Een nummer over voetbal alleen, dat is ronduit waste of space, simpelweg omdat er ernstiger en nuttiger onderwerpen zijn om over te zingen dan een triviaal balspelletje (wat voetbal, vergeleken met de ernstige dingen des levens, toch wel is). Zeker als het onderwerp voetbal nog eens op een ironische of humoristische wijze wordt aangebracht werkt het bij mij totaal niet meer. Stel dat je het aanbrengt als een soort escapisme van de grauwheid van de maatschappij voor de working class, dan kan je het nog enigzins in een socio-economische context bezingen. Maar helaas hebben enkele doorgaans erg goede bands en artiesten zich bezondigt aan nummers over het triviale balspel die nog eens ernstig bedoeld waren ook, maar de bal (no pun intended) totaal missloegen.

        Hiermee geen kwaad woord over voetbal an sich, ik zou deze site niet bezoeken moest ik geen liefhebber zijn. Maar laten we ook eerlijk zijn: voetbal is triviaal. Het is amusement, en daar houdt het op. Even een escapisme van de dagelijkse routine en/of zorgen, en na de wedstrijd terug naar de realiteit. Misschien is dat escapisme juist het mooie aan voetbal, maar bij muziek werkt het niet bij mij. Muziek is het krachtigst als het je bij de keel grijpt en onder de indruk achterlaat. Joy Division is een prima voorbeeld: dat greep je bij de keel en liet je niet los tot je geheel overdonderd was. Een lied over voetbal lijkt me per definitie niet in staat zoiets te bereiken.

        Goed, voetbal heeft zijn plek in een sociale context, doch als we de working class uit de uitzichtloze plekken willen bezingen… Bands als Manic Street Preachers, Joy Division, The Smiths, … deden dat perfect en schetsten dat beeld perfect.

        Bon, dit is geheel mijn eigen mening en als iemand er plezier in schept naar catchy muziek over voetbalspelers te luisteren: leuk voor hem en dan wens ik ‘m daar oprecht alle plezier bij.

      • Even een oud topic bovenhalen maar bestaat van The Trumpton Riots (dat is nog altijd het enige HMHB nummer dat qua muziek, energie en tekst echt helemaal juist zit) eigenlijk een andere, langere versie dan het clipje dat je op YouTube ziet met dat Ajax shirt? De versie is volgens 1 van de commentaren op YouTube ingekort. Heb eens wat rondgezocht maar de enige andere versie die ik vond was van vreselijk slechte kwaliteit qua opname (een gebrek dat aan de studio of aan de computer van wie het online gooide moet zitten, aan de band kan het niet liggen want hun live versie op de BBC klinkt vocaal en gitaargewijs heel zuiver)

        Dat nummer lijkt met de crisis in Europa actueler dan ooit. OOk enkele Manic Street Preachers nummers (ik denk aan vooral A Design For Life) en Smiths nummers zijn plots weer brandend actueel. Protestmuziek is van alle tijden en vaak zijn het ook tijdloze nummers die na X jaar plots weer heel actueel en relevant klinken (helaas, want dat bewijst ook dat hedendaagse politici niets hebben geleerd uit de ellende van de jaren 80 en het verwerpelijke Thatcher regime)

  10. PS: een band die het humoristische/sarcastische weet te hanteren om de Britse maatschappij in zijn hemd te zetten, is Pulp. Ook die band heeft een voetbalconnectie (de zanger is een Sheffield Wednesday regular) maar hun teksten bevatten voor zover ik weet geen voetbal-referenties. “Disco 2000” en vooral “Common People” (dat door de pers als 1 van de beste nummers van de jaren 90 genoemd werd en een perfecte weerspiegeling van working class life) zijn geweldige nummers. Doorgaans ben ik meer voor muziek die je bij de keel grijpt en niet meer loslaat dan voor humor in muziekteksten, maar Pulp slagen er in het op 1 of andere manier te laten werken. De zeldzame uitzondering die de regel bevestigt.

    • Om dan toch een uitzondering die de regel bevestigt te citeren waar een zeker bijtend sarcasme toch werkt omdat het tegelijk ook bittere ernst is:

      “Rent a flat above a shop
      Cut your hair and get a job
      Smoke some fags and play some pool
      Pretend you never went to school
      And still you’ll never get it right
      Cause when you’re laid in bed at night, watching roaches climb the wall
      If you’d phone your dad, he could stop it all, yeah

      You’ll never live like common people
      Never do whatever common people do
      Never fail like common people
      Never watch your life slide out of view
      And then dance, and drink and screw
      because there’s nothing else to do”

      Dit heeft ook een zekere ironie, maar het geeft desondanks de bittere ernst van de grauwe arbeidersbuurt weer. Ik zie een voetbalsong daar niet meteen toe in staat, tenzij je voetbal bij die “drink and dance and screw” in het rijtje toevoegt.

  11. Pingback: Snowy saturdays Doordebenen

  12. Nou, onder het motto “nooit te vroeg oordelen” nog eens herluisterd. Zal me nooit wegblazen en voor dagen inspireren zoals bv Orphaned Land, The Smiths, God Machine, A Perfect Circle, Echo & The Bunnymen, etc dat kunnen. Maar moet wel zeggen dat ze best enkele aardige nummers hebben, HMHB. Toch moet ik ergens mijn eerdere mening herhalen: voetbal en muziek vind ik geen geslaagde combinatie want daarvoor is voetbal als thema te triviaal. De nummers van HMHB die ik wel aardig vind zijn toevallig nummers die niet meteen met voetbal te maken hebben. Dat “Referee’s Alphabet” is echt mijn ding niet (maar alle respect voor wie het wel goed vindt uiteraard) en die Dukla Praag song klinkt goed maar is qua tekst weer niet echt bijzonder. Maar moet bekennen, “The Trumpton Riots” is een enorm lekker nummer dat in dagen van hedendaagse crisis weer zo perfect een protest-anthem in een betoging zou kunnen zijn. Lekker gitaar- en drumwerk in dat nummer ook!

  13. Echt lachen dit!! Een Nederlander die veel van HMHB weet! 1 van mijn favorite banden alle tijden (‘k ben Engels en de juiste leeftijd). Ben met HMHB opgegrooid. Mooi dat je “get it”. Respect.
    Trouwens – ben een Peterborough United fan. Mijn eerste wedstrijd was 1980 tegen Brighton.. – kijk uit naar een bezoekje naar London Road van je en reportje… top blog / website.
    Up the Posh!!
    Adam

    • Geweldige band inderdaad en je moet die onderliggende gedachte maar net aanvoelen. Peterborough ben ik al twee keer geweest: een 0-0 tegen Burton in de FA Cup en een 5-4 tegen Bristol Rovers. Twee heel verschillende wedstrijden dus. Verslagen staan op mijn site. Hoe zit het eigenlijk met die Moy’s Terrace? Gaat die plat deze zomer?

  14. Pingback: Kenilworth Road Riot | Doing the 116 Blog

  15. Pingback: Serious Drinking – Love On The Terraces | Doing the 116 Blog

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s