Gary Speed

Gisterenmiddag zat Gary Speed in het programma Football Focus. Hij had het over Wales, de route naar het WK, zijn carrière en zijn gezin. Hij oogde monter en had er alle vertrouwen in om Wales naar het WK te brengen. Hij had Wales ook aardig op de rails gekregen. Onder leiding van de ex-voetballer van Leeds, Everton, Newcastle, Bolton en Sheffield United, steeg Wales van de 117de naar de 45ste plek op de ranglijst van de FIFA. Privé ging het ook allemaal uitstekend. Hij had een vrouw en twee jonge zoontjes. De wereld leek de 42-jarige Speed toe te lachen. Een paar uur later hing hij zichzelf op in zijn huis.

De afgelopen week werden er al twee wedstrijden afgelast doordat respectievelijk een scheidsrechter (bij FC Köln v Mainz) en grensrechter (Tubeke v Brussels) zelfmoordpogingen deden. De afgelopen jaren was de voetbalwereld geschokt door de zelfmoorden van twee keepers: Dale Roberts en Robert Enke. Wie denkt dat het iets van deze tijd is, heeft het verkeerd. Twee grote Schotse voetballers, Hughie Ferguson (die met zijn doelpunt ervoor zorgde dat Cardiff in 1927 de FA Cup won door Arsenal met 1-0 te verslaan) en Hughie Gallacher (Newcastle-legende die 406 competitiegoals maakte in zijn carrière en 23 keer scoorde in twintig interlands voor Schotland), pleegden in het verleden ook zelfmoord. Allebei waren ze zwaar depressief.

Depressie is misschien wel een groter taboe in de voetbalwereld dan homoseksualiteit. Waar voetballers vaak wel een teamgenoot kennen die niet-hetero is, blijven depressies onbesproken. In “The New York Times” stond nog niet zo lang geleden een stuk over de machowereld die de sportkleedkamer is. In die wereld is geen ruimte voor zwakheden, waardoor praten over depressie een groot taboe is. Daarnaast neemt de druk steeds meer toe in de huidige samenleving en in een microkosmos als de voetballerij is dat helemaal extreem. Depressies en onzekerheid worden gezien als zwakheden. Niet alleen in de voetbalwereld, maar het komt terug in de hele maatschappij.

In de nacht dat Speed zichzelf ophing, verscheen er toevallig een heel lange Tweet van Stan Collymore op Twitter. Collymore, zelf ooit een topvoetballer, kampt al jaren met depressies. Ze komen en ze gaan waar en op In zijn Tweet, schrijft hij over zijn huidige gemoedstoestand, hoe mensen reageren (‘verman jezelf’, ‘kom toch eens uit je bed’), zijn slapeloosheid, over de donkere wolk die momenteel in zijn hoofd woedt en zelfs over zijn gedachten aan zelfmoord (dit deed hij voordat bekend was geworden dat Speed zichzelf had opgehangen). Vrijdag nog schreef The Secret Footballer in zijn column in The Guardian over het feit dat hij ook last heeft van depressies en wat de druk met hem en andere voetballers deed. Hoe meer er over geschreven wordt, hoe beter. Want alleen op die manier kan depressie uit de taboesfeer worden gehaald.

12 Reacties op “Gary Speed

  1. Heel mooi stuk. Voeg er trouwens Andi Biermann (van het hypocriete Sankt Pauli), Seb Deissler, Neil Lennon, en Justin Fashanu nog aan toe. Allen kampten ze met depressies. Voor Biermann en Deissler kostte het hen enkel hun carrière, Fashanu pleegde ook zelfmoord.

    Ik wilde voor mijn blog ook een stuk hierover schrijven, omdat ik zelf klinisch depressief ben. Ik wist niet dat Collymore en Speed het ook hadden, dus bedankt, dat zijn al twee namen die ik er ook bij noemen kan. Ik zal dat artikel echter niet snel klaar hebben want ik wil het met de grootste zorg doen. Het is logischerwijze een onderwerp dat me zeer gevoelig ligt.

    Het tribalisme op de voetbaltribunes en binnen spelersgroepen is hetgeen ik het meest haat aan de sport. Voetbal zou mensen bijeen moeten brengen, het moment echter dat je niet in het plaatje past kan je het vergeten. Ik denk dat mijn eigen depressies er ook toe geleid hebben dat ik na een jeugd keeperstraining nooit de stap naar een club heb gezet. Om dan aan de druk onderdoor te gaan, dat had geen enkel nut gehad. Want zelfs in het amateurvoetbal blijft het een machowereldje.

    Het enige dat ik me wel beklaag is nooit G-voetbal (waar depressieve mensen speciaal begeleid worden en het resultaat niet zo belangrijk is) te hebben gespeeld. Voorts ook vermelden dat depressie een taboe blijft niet enkel in het voetbal. Ik krijg vaak opmerkingen als “waarom spreek je er zo openlijk over? Je gaat je eigen imago geen goed doen” ; omdat er openlijk over spreken verdomme de enige manier is om het taboe en stigma te doorbreken. Ik doe speeches over mijn leven met depressie, angstaanvallen en autisme, en mijn artistiek werk gaat ook grotendeels over dit onderwerp. De weg is nog lang maar elke barst in de taboemuur is een stap in de goeie richting.

    RIP Gary Speed. RIP Justin Fashanu. RIP Robert Enke. En sterkte aan zij die het wel overleefden zoals de twee scheidsrechters, Seb Deissler, Neil Lennon (de enige die nog echt actief is in de voetbalwereld ondanks alles), Collymore en Biermann. Wees altijd trots op wie je bent, en schaam je niet voor een probleem waar je zelf niet om hebt gevraagd.

    PS; zeer ironisch dat Biermann vanwege zijn depressie aan de kant werd gezet bij uitgerekend Sankt Pauli. Deze hypocriete club beweert alles wat anders is te omarmen, tot het puntje bij paaltje komt en ze even erg zijn als de rest. Gelukkig heeft Biermann het overleefd en ook hij spreekt nu uitgebreid over zijn toestand via zijn website en publieke optredens. Vroeg of laat wordt het taboe doorbroken, ik ga door met mijn activisme zolang ik leef of tot het taboe doorbroken is (ik hoop dit nog te mogen meemaken in mijn leven maar soms vrees ik er voor… maar we geven niet op)

  2. Joris, dikke proficiat met dit artikel. Ik bezoek je site al jaren, maar voor het eerst zit ik met een krop in de keel en heb ik moeite om geen traan weg te pinken. Ik kamp al heel mijn leven met depressie en angststoornissen, je kan je dus wel inbeelden hoe gevoelig dit onderwerp voor me is. Ik was van plan voor mijn eigen blog er ook iets over te schrijven, naast mijn speeches en artistiek werk rond het thema depressie. Maar elke keer als ik iets lees over weer iemand die ten onder is gegaan aan depressie doet het me wat. Ik herinner me Gary Speed niet zo goed, ik heb Andi Biermann nooit zien spelen, Seb Deissler herinner ik me maar vaag, die grensrechter kende ik helemaal niet, … en toch raakt het me alsof het iemand was die ik kende. Omdat het lotgenoten zijn. We vechten allemaal tegen de depressies en het leven kan een echte lijdensweg zijn soms. Ik begrijp dat sommigen het niet meer aankunnen maar het blijft triest elke keer het gebeurt. Het sterkt me wel om door te gaan met mijn activisme en mijn speeches zolang het taboe overeind blijft. Ik zit hier met de krop in de keel en ga hier vrees ik wel een nachtje mee in het hoofd tobben, maar voor het eerst sinds ik je site lees zit ik echt met een krop in de keel.

    Bedankt om dit onderwerp aan te snijden en onze strijd tegen het taboe in de schijnwerpers te zetten. Ik denk dat ik lang niet de enige persoon met klinische depressie ben die dit zeer op prijs stelt. Bedankt.

  3. Joris, mooi geschreven stuk!

    Speedo was een markante speler, de eerste voetballer welke 500 gespeelde Premier League duels behaalde.

    Rest in peace Speedo

  4. Ben trouwens benieuwd wanneer FIFA en UEFA eens een campagne gaan doen om depressie uit het taboesfeertje te halen. Het is mooi dat ze tegen racisme tekeer gaan (of dat althans beweren te doen) en homofobie willen bestrijden, maar depressie blijft in het taboesfeertje hangen. De UEFA en FIFA zijn na de dood van Robert Enke even wakker geschoten maar hebben in feite weinig of niets ondernomen. Intussen weer een slachtoffer en met wat minder geluk bij die twee scheidsrechters hadden we 3 doden door zelfmoord in het profvoetbal in een week tijd.

    Zoals vaker zullen wij, de mensen die aan de ziekte lijden, het weer zelf mogen doen om het taboe bespreekbaar te proberen maken. De FIFA hing hun vlag en de Welshe vlag half mast als eerbetoon. Allemaal heel leuk symbolisch maar wanneer gaan ze nu eens echt de problemen bij de wortel aanpakken? Ik weet wel dat depressie niet een fenomeen typisch aan het voetbal is, maar als wereldvoetbalbond hebben zij een voorbeeldrol om bij hun doelgroep actie te ondernemen. Net zoals bij homoseksualiteit en racisme nemen ze nu en dan een initiatief maar tot nu toe heeft het eigen weinig verschil uitgemaakt. Misschien eens hun initiatieven rond deze thema’s wat meer aandacht geven in plaats van de fans te bombarderen met propaganda voor hun sponsors en hun lucratieve toernooien?

  5. Gerrit, misschien een tip voor je. Het boek “Mijn broer Gino en ik ” van Ben Weber. Dat gaat over Gino Weber, een toptalent die op 33-jarige leeftijd zelfmoord pleegde. Hij had borderline en kon de druk niet meer aan. Hij sloeg zelfs zijn eigen benen kapot met een ijzeren staaf, om zo niet meer te hoeven voetballen.

  6. Mooi stuk. Ik ging lekker mn clubje kijken uit tegen Swansea en kwam tijdens de minuut stilte binnen en vroeg me af waar dat voor was.

    Onze keeper Shay Given was een goede vriend van hem en zat 10 minuten voor de kick off nog huilend in de kleedkamer. (uiteraard samen met Speed gespeeld bij Newcastle)

    James Collins was speler van hem bij het nationale elftal van Wales.

    Swansea is een ploeg uit Wales zoals we weten.

    Van mij had de wedstrijd afgelast mogen worden. Topprestatie leveren terwijl je een half uur voor de wedstrijd nieuws hoort wat belangrijker is dan voetbal……

  7. Gisteren een schitterende dag gehad. Om een uur of zeven de deur uit, en met de trein naar Antwerpen. Daar aangekomen in de Klok, een kroeg waar ik met vrienden eerder was, even wat pinten en toen met de tram naar de Bosuil voor Antwerp tegen Charleroi. Antwerp is mijn favoriete club in Belgie en ben er al vaker geweest. Schitterend om op de Bosuil een wedstrijd te zien, goede sfeer en ze wonnen ook nog…
    Aangezien Feyenoord ook had gewonnen en ik zelf de dag ervoor ook kon het weekend niet meer stuk. Om een uur of tien in de avond terug op de Wageningse Berg en nog even teletekst op. En dan lees je dat Gary Speed is overleden door zelfmoord te plegen. Ik had gedurende de dag toch wel aardig wat pinten op maar was toch gelijk weer terug op aarde.
    Verschrikkelijk, onvoorstelbaar. Ik vond het altijd een mooie voetballer, bij vrienden van mij was hij populair, maar dan door zijn achternaam…
    Het is niet te bevatten dat iemand tot zo iets in staat is terwijl hij voor de buitenwereld zo normaal en gelukkig lijkt te zijn.
    Depressie is iets vreselijks, je hebt allemaal wel eens een mindere periode maar om tot zelfmoord te komen moet je wel heel diep gezonken zijn.
    Joris ik vind het mooi dat je op je site aandacht hieraan besteed, ik had trouwens niet anders verwacht.
    Natuurlijk is voetbal het allerbelangrijkste wat er is , maar er zijn dingen die belangrijker zijn…….

  8. Het zijn dingen als dit die doen inzien dat voetbal in feite toch iets triviaals is, een vermaak maar ook niet meer dan dat. Ik kan enorm genieten van een wedstrijd mits ik geen paniekaanval ervaar tijdens het gebeuren. Of mijn club dan verliest of niet is eigenlijk ondergeschikt. Maand geleden trokken we met de Mallorca fanclub naar Barça, we verloren 5-0 maar ik voelde me kiplekker omdat de angstaanval waar ik voor vreesde was uitgebleven. Liever dat dan met 0-1 winnen terwijl ik op de tribune angstremmende pillen moet zitten slikken. Voetbal is voor mij vooral mooi geworden omdat het afleiding van mijn psychologische problemen bezorgt, of mijn club wint of niet is niet eens zo gek belangrijk meer. Vroeger was ik dagenlang slechtgezind na een nederlaag, nu zag ik mijn favoriete club bankroet gaan en bijna degraderen, en het deed me eigenlijk weinig. Het is allemaal zo triviaal vergeleken met de strijd die ik dagelijks moet leveren ; uiteindelijk is gewoon voetbal kijken en afgeleid zijn voor een paar uur al mooi genoeg. Winst is mooi meegenomen maar niet zo gek belangrijk.

  9. Joris, bedankt voor de tip van dat boek. Zal ik zeker opzoeken. Ik ben van plan zelf in de toekomst een boek over mijn ervaringen te schrijven. Momenteel schrijf ik vooral proza en doe ik aan speeches over het leven met psychologische problemen, maar een boek staat zeker op het menu en ik heb het script al min of meer voor ogen.

    Zoals ik zei wilde ik al veel langer dan dit weekend aandacht besteden aan depressie binnen de sportwereld, ik wilde daar een stuk voor schrijven op mijn eigen blog gezien het thema uiteraard gevoelig ligt. Heb je enig idee of die mensen die er doorheen gekomen zijn (Collymore, Neil Lennon, Seb Deissler, …) bereikbaar zouden zijn voor een interview? Persoonlijk sla ik nooit aanbiedingen voor een speech af en heb er toch al aardig wat gedaan, ik sla zoiets nooit af omdat het te belangrijk is het thema uit de taboesfeer te halen. Maar ik kan me voorstellen dat het voor een bekend figuur misschien nog gevoeliger ligt om er even over te praten (zelfs al heeft de interviewer zelf ook klinische depressie, zoals in mijn geval)

  10. Pingback: Lazy saturdays Doordebenen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s