Keeping Up Appearances

Het is weer tijd voor de maandelijkse column van Dutch Addick: Passion for London. Ditmaal heeft hij het wat breder getrokken en gaat het over de grote klassenverschillen die je in Engeland ziet, waar de middenklasse soms lijkt te ontbreken.

Elke keer als ik langer dan een dag of een weekend in Engeland ben, dan valt me iedere keer weer op dat het klassensysteem nog steeds een belangrijke rol speelt in de Engelse samenleving. Ofwel je ziet de working class op straat (makkelijk herkenbaar aan de joggingpakken), ofwel je ziet de stiff upper lips van de upper class. Een middenweg lijkt haast niet te bestaan en dat past eigenlijk wel bij de Engelse samenleving waar bijna alles zwart-wit is: je bent working class of upper class, je stemt Tories of Labour (de Lib Dems is eigenlijk pas iets van de laatste jaren) en gaat naar een public of private school.

Wat met name opvalt is het enorme verschil met Nederland, we kennen hier veel meer grijstinten en behoort de grote meerderheid tot de middenklasse. We hebben hier eigenlijk maar een heel beperkte lower class en upper class. Natuurlijk kennen we allemaal de Tokkies en ook de P.C. Hooft figuren, maar in het algemeen behoort vrijwel iedereen tot de middenklasse.

Een reden hiervoor is waarschijnlijk dat in het verleden de samenleving vooral op geloof werden ingedeeld (de verzuiling), maar dat deze nu eigenlijk geen rol meer speelt. Daarnaast hebben we hier keuze te over als je in het stemhokje staat en spelen dure public schools geen rol.

Hoe anders is dit in Engeland en hoe schitterend wordt dit getoond in de serie “Keeping Up Appearances”, waarin de working class Onslow en de upper class Hyacinth Bucket, pardon Bouquet, dit contrast mooi weergeven. Dacht ik vroeger altijd dat dit enorm overdreven was, sinds ik vaak in Engeland kom weet ik wel beter. In Engeland is nauwelijks een middenklasse, maar wel een grote working class en upper class.

Ook kennen ze daar het systeem van private en public schools, waar je bevoorrecht bent als je naar een public school mag en je ouders daar flink voor mogen betalen. Je zou overigens verwachten dat dit een private school zou zijn en dat een public school een openbare school zou zijn, maar dat is dus niet zo. Bekende scholen als Eton en Fettes garanderen dan bijna wel dat je onderdeel gaat uitmaken van de upper class en een succesvolle carrière is dan bijna gegarandeerd. Vrijwel alle baantjes in de top van het bedrijfsleven en de politiek worden verdeeld in dit vrijwel gesloten ons-kent-ons systeem.

Aan de andere kant van het systeem, de working class, gaat het er heel anders aan toe. Ga naar een willekeurige stad, vooral in het noorden, en je ziet vrijwel alleen maar mensen in joggingpak rondlopen, het uniform van de working class tegenwoordig. Speelden vroeger de vakbonden nog een grote rol in de emancipatie van de working class, hun rol is tegenwoordig zeer beperkt. Van working class naar upper class is vrijwel onmogelijk. Ook al vergaar je enorme rijkdom en heb je dure huizen, dure auto’s en een glamourvrouw, je zult nooit echt toegang krijgen tot het informele upper class circuit. Kijk maar naar een Mike Ashley: steenrijk, maar voor altijd working class.

Nu is dit op zich niet zo erg, maar het is frustrerend als je wel succesvol en talentvol bent je toch bepaalde baantjes niet kunt krijgen omdat je geen toegang hebt tot het informele upper class circuit. Een voordeel tegenwoordig is de opkomst van internet en social media, waardoor iedereen  toegang heeft tot de wereld en zijn verhaal en ideeën kwijt kan, ongeacht afkomst of rijkdom. In die zin is het internet het ultieme emancipatiemiddel voor de working class geworden, iets om zuinig op te zijn. Hoewel het fenomeen klassensysteem me intrigeert, ben ik wel blij dat het hier in Nederland nauwelijks een rol speelt en je kunt worden wat je wilt zonder enige beperkingen. Het vastlopen op (informele) plafonds lijkt me een drama.

Volgende maand gaan we het weer wat luchtiger maken en ga ik wat vertellen over Doing The Five.

2 Reacties op “Keeping Up Appearances

  1. Bestaat de zogenaamde Upper Ten nog?

  2. Ik ben lid van een politieke partij dus dit is materie die nu zeer aan de orde is voor mij op frequente basis, het lot van de arbeidersklasse is een zeer hekel thema bij alle recente partij-bijeenkomsten. Hoewel het wel van land van land verschillen zal hoezeer het onderscheid merkbaar is, maar de klassenstrijd is indirect een heet hangijzer in heel Europa. Rechtse partijen willen bezuinigen, en liefst op alle sociale voorzieningen die juist de lagere klasses nodig hebben. Om niet in armoede te belanden en er voor te zorgen dat iedere burger minstens de basisrechten van een goede gezondheidszorg, educatie en dak boven het hoofd behoudt, is besparen op de welfare staat uit den boze. Ideaal zouden er geen klasses bestaan of toch geen grote klasseverschillen, ik vind het dus in feite outdated dat er nog private scholen en ziekenhuizen bestaan ipv alles in 1 net te stoppen. Gezondheidszorg, onderwijs zijn sectoren die geheel genationaliseerd zouden mogen worden wat mij betreft.

    Desalniettemin, het UK is qua sociaal vangnet best OK. Niet dat het de verschillen tussen upper class en working class wegneemt, maar de working class wordt niet aan haar lot overgelaten. Doktersbezoekjes zijn veelal gratis, wie werkonbekwaam is krijgt een heel degelijke uitkering en soms ook staatshulp om de huur af te betalen, … Dus zo slecht is het allemaal niet, de staat laat de burgers tenminste niet in de steek (tenminste, als Tories niet te lang aan de macht blijft). Veel landen in Europa zijn een stuk slechter geregeld dan het UK ; ideaal zou dat klassenverschil drastisch verkleinen en wordt komaf gemaakt met statussymbolen zoals die privescholen, maar alles in acht genomen zijn de sociale voorzieningen best goed in het UK. Ik heb in andere Europese landen al veel slechter gezien.

    PS: “Common People” van Pulp, hét working class anthem van de Britse muziekgeschiedenis.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s