Park Avenue

Het is altijd jammer als er stadions verdwijnen. Meestal worden ze vervangen door dodelijk saaie ontwerpen. Zo zijn er een aantal stadions die ik graag nog had willen zien, maar dat is helaas niet mogelijk. Ik noem een Roker Park, Ayresome Park, de originele Den, The Baseball Ground en The Dell. Toch is er eentje die me nog meer fascineert dan alle andere en dat is Park Avenue in Bradford. Er zijn niet alleen weinig foto’s van te vinden, de bespeler is ook helemaal verdwenen. En de heropgerichte club speelt pas sinds een aantal jaar op een behoorlijk niveau. Tegenwoordig speelt dat nieuwe Bradford Park Avenue in een afschuwelijk atletiekstadion, maar ooit hadden ze een van de mooiste stadions van Engeland. Tijd dus om een terug te blikken op Park Avenue, een stadion dat de monumentenstatus had moeten krijgen en nooit plat had mogen worden gegooid.

De befaamde drie gables van Park Avenue

Even kort wat over de club zelf. Ik ga volgende week Bradford Park Avenue v Worksop Town bezoeken en zal er dan uitgebreider wat over schrijven. De club kwam, net zoals stadsgenoot Bradford City, voort uit een rugbyclub. Die besloten om te gaan voetballen, in plaats van rugby te spelen, want voetbal was lucratiever. In 1907 werd voetbalclub Bradford AFC geboren. Het was een beetje een verwarrende naam, zo met Bradford City in de stad. Besloten werd daarom om een achternaam bij te voegen en dat werd de naam van het stadion Park Avenue, waar ze zouden gaan spelen. In 1908 werden ze al in de Football League verkozen en in 1914 speelden ze al op het hoogste niveau. In 1970 werden ze uit de League gestemd ten faveure van Cambridge United. Dat betekende indirect het einde van de club, die in 1974 failliet werd verklaard. Tevens was dit het einde van Park Avenue.

Park Avenue werd het slachtoffer van vandalen

Het stadion bestond al in 1872 en werd destijds vooral voor cricket gebruikt. Later kwamen daar de rugbyers bij. In 1907, toen het een voetbalstadion moest gaan worden, werd Archibald Leitch ingevlogen. Deze Schot was dé stadionontwerper van zijn tijd. Bijna alle grote stadions zijn door hem ontworpen, zoals Anfield. Old Trafford, Highbury, White Hart Lane, Stamford Bridge, Hampden Park en noem maar op. Tegenwoordig is het meeste van zijn werk gesloopt, maar bijvoorbeeld de façade van Craven Cottage en die van Ibrox zijn nog behouden gebleven. Het stadion dat nog het meest van het oorspronkelijke ontwerp van Leitch heeft, is Goodison Park. Daar zijn drie van de vier tribunes nog echt van Leitch zelf. Iemand met zo’n reputatie leek de eigenaar van Bradford Park Avenue wel geschikt om zijn stadion te ontwerpen. Hij wilde namelijk een mooier stadion dan stadsgenoot Bradford City.

Het duo stadion Park Avenue, met voor het voetbalstadion en daarboven dat van de cricketers

Op 2 september 1907 was Leitch klaar met het stadion en het was een juweeltje geworden. Het nieuwe stadion was tegen het oude cricketstadion aangebouwd en het was een Leitch aardig gelukt om er iets moois van te maken. Met name de hoofdtribune was een hoogtepunt. Leitch is altijd een liefhebbers geweest van gables, dat zijn die kleine dakjes in het midden van de hoofdtribune, en probeerde er altijd eentje te verwerken in de stadions waar hij aan werkte. Er zijn nog altijd een aantal stadions die dat hebben. Bij Bradford Park Avenue was hij helemaal los gegaan en had hij er maar liefst drie op de tribune gezet, met ieder hun eigen kenmerk. Eentje met het logo van de club, de tweede met sierlijke letters de initialen van de club en de derde met een klok. Genieten met de zachte G was dat. Toen ik voor het eerst een foto van die tribune zag, was ik dagen van slag. Dat durf ik nu best toe te geven, hoewel dat enorm voetbalnerderig is.

Het vervallen Doll’s House, ooit de trots van de club

Buiten de hoofdtribune bestond het stadion uit allemaal staanplaatsen, waarvan er een gedeelte overdekt was en een gedeelte, voor de gewone man, onoverdekt. Een ander typisch kenmerk was het paviljoen in de hoek van het stadion. Waar je nog meerdere gables over hebt in Engeland en Schotland, zijn de paviljoenen bijna allemaal verdwenen. Alleen die op Craven Cottage staat er nog altijd. Dat chique gebouwtje, waar vroeger de bestuursleden hun gasten ontvingen, lekker aten, dikke sigaren rookten en cognac dronken, had ook twee gables. Doordat het vrij klein was had het de bijnaam “Doll’s House” onder de fans. Het was het kloppende hart van de club, want daar werden contracten getekend en vergaderingen gehouden. Het maakte het stadion helemaal af en verrassend was het niet, dat de FA in 1910 besloot om het stadion aan te wijzen voor een interland. Park Avenue was niet zo groot, er konden 37000 man in, maar esthetisch erg verantwoord.

Park Avenue tegenwoordig. Cricket wordt er nog gespeeld, maar er is een fitnessclub over een deel van het voetbalveld gebouwd

Overigens was de capaciteit voor Bradford Park Avenue meer dan genoeg. Het toeschouwersrecord staat op 32810, toen ze tegen Blackpool speelden. De club had natuurlijk last van het feit dat voetbalfans in het rugbygekke Bradford konden kiezen uit twee clubs en zo gek groot is Bradford niet. Bradford City was ook de net iets populairdere club, hoewel het niet veel scheelde. De FA Cup die The Bantams in 1911 wonnen zorgde ervoor dat er net iets meer mensen voor City waren. Opvallend trouwens dat Bradford Park Avenue in de onderlinge ontmoetingen, de zogenaamde Wool City derby, wel de bovenhand heeft. Ze wonnen 23 maal tegenover 22 winstpartijen voor Bradford City. Elf keer werd er gelijk gespeeld. Het geeft aan hoe weinig verschil er was tussen beide clubs en het had net zo goed zo kunnen zijn dat Bradford City uit de League was gestemd.

Pijnlijk om het verval te zien

Het was echter Bradford Park Avenue dat de guillotine kreeg. Meestal werden de Leagueclubs herkozen, maar in de jaren 70 werden er verrassend veel clubs uit gestemd. Maar liefst vier en toevallig alle vier in het noorden van Engeland. Het eerste slachtoffer was Bradford Park Avenue in 1970. De andere clubs zagen meer heil in Cambridge United. Bradford Park Avenue kon zich na 62 jaar in de League niet aanpassen aan het voetbal in de non-league. Mensen kwamen niet meer en de schulden hoopten zich op. In 1973 moesten ze Park Avenue verkopen om het hoofd boven water te houden en trokken ze in bij aartsvijand Bradford City. De nieuwe eigenaren van Park Avenue wilden een rugbyclub in het stadion hebben, maar dat lukt niet. Langzaamaan rotte het stadion, eens de trots van Bradford, weg.

Het huidige horrorstadion van Bradford Park Avenue

Bradford Park Avenue werd overigens meteen weer opgericht en speelde in lokale amateurdivisies op erg laag niveau. Park Avenue konden ze absoluut niet betalen en ze speelden vooral in verschillende rugbystadions in de buurt. Ondertussen hadden de nieuwe eigenaren van Park Avenue hun handen van het stadion afgetrokken. De lokale vandalen deden zich tegoed aan het stadion en in 1988 was het definitief over, toen een fitnesscentrum zich er ging vestigen en er over een deel van de oude tribunes een sportschool werd gebouwd. Om afscheid te nemen van de Park Avenue of wat er nog stond, mocht Bradford Park Avenue in 1987 nog eenmaal in het stadion spelen. Tegenwoordig is er weinig meer van over. Als je goed kijkt kun je nog wel wat oude poorten vinden en er is nog terracing over, ook al is die onderhand helemaal opgeslokt door de natuur. Het blijft jammer, want wat had ik graag Park Avenue in haar volle glorie gezien.

2 Reacties op “Park Avenue

  1. Het ziet er op foto een echte lekkernij uit. Ik zou er toch nog heen gaan als ik jou was voor die ene resterende terracing. Heb dat ook al enkele keren gedaan met stadions waar slechts een stukje van overbleef, soms amper een 3 trapjes terracing. Maar het was toch nog de moeite om er te staan en in te beelden hoe het vroeger was.

    Van de wedstrijden die ik in het UK bezocht (niet gek veel, toen ik in Ierland woonde ging ik meer de stadions op het groene eiland zelf rond) was Everton veruit het mooiste stadiongewijs. Leuk om te lezen dat deze Park Avenue van de hand van dezelfde architect is. Everton is puur qua stadion echt genieten. Ik ben ook op Celtic, West Ham, Manchester United geweest maar dat bezoek aan Everton was de leukste ervaring ; ik zat op die oude tribune met houten bankjes en dat was echt genieten. Was er maar zo een architect tegenwoordig die wat tegenwind kan geven tegenover die gedrochten met casino’s en hotels ingebouwd …

  2. Hoi Gerrit,

    Ik kan je het boek ‘Engineering Archie’ aanraden (door Simon Inglis).
    Daarin vind je al het werk van Leitch terug. Een man die zijn tijd ver vooruit was!
    Het is een fantastisch boek met heel veel beeldmateriaal. Watertanden voor de echte liefhebber!

    MVG, Tim.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s