Football on the Channel Islands

Behalve over Engeland, verschijnen hier ook regelmatig artikelen over de andere Britse eilanden en Ierland. Wat ik eigenlijk nooit iets over schrijf, zijn de eilanden rondom het Engeland en Schotland. Het Isle of Man, de Hebriden en de Kanaaleilanden komen er wat bekaaid vanaf. Vanaf die laatste zijn er de afgelopen week toch wel mooie berichten gekomen: Guernsey gaat namelijk met een team in de Engelse voetbalpiramide spelen. Maar daarover donderdag meer, vandaag eerst wat over het voetbal op alle Kanaaleilanden. Er komen namelijk best aardige spelers vandaan, zoals Matthew Le Tissier en Graeme Le Saux. Tegenwoordig is Brett Pitman van Bristol City de bekendste speler van de eilanden. Genoeg reden om eens te kijken hoe het voetbal er daar beleefd wordt.

Het blijft iets vreemds dat de Kanaaleilanden bij Engeland horen als je de ligging bekijkt. De eilanden liggen vlak voor de kust bij Frankrijk. Toch horen ze al lang bij Engeland, hoewel de kanaaleilanders zeggen dat Engeland juist bij de Kanaaleilanden hoort. Daar zit op zich wel wat in, want het is een overblijfsel van het oude Hertogdom Normandië (waartoe ook de Kanaaleilanden behoorden). De hertog daarvan, Willem de Veroveraar, viel in 1066 Engeland aan en veroverde het land. Sindsdien hoort Engeland bij de eilandengroep, hoewel zowel de Fransen (een aantal jaar) als de Duitsers (enige Britse grondgebied dat door de Duitsers bezet is geweest) ze een tijdje hebben veroverd. Ze horen overigens niet bij de UK, maar zijn van de Britse Kroon. Ook zijn ze geen lid van de EU.

De Kanaaleilanden zijn Jersey (92000 inwoners), Guernsey (65000 inwoners), Alderney (2400 inwoners), Sark (600 inwoners) en Herm (60 inwoners). Dat kleine laatste eiland heeft als bijzonderheid dat zowel auto’s als fietsen er verboden zijn. Het opvallende aan de eilanden is dat er tot einde 19de eeuw vooral Frans/Normandisch werd gesproken. Je ziet dat terug in veel plaats- en achternamen. Pas nadat het financieel erg gunstig werd om jezelf er te vestigen, kwamen trokken er veel Engelsen van het vasteland naartoe en nu spreekt eigenlijk iedereen er Engels. De trots van de eilanden is Victor Hugo die eerst op Jersey woonde in belangschap en later op Guernsey zijn bekendste werk “Les Misérables” schreef.

Verder zijn de bekendste inwoners van de eilanden natuurlijk de voetballers Matthew Le Tissier (geboren op Guernsey) en Graeme Le Saux (geboren op Jersey). Beide speelden ze voor Engeland, hoewel voetballers van de Kanaaleilanden mogen kiezen uit de vier Britse landen. Le Tissier was bijvoorbeeld bijna voor Schotland uitgekomen en had dat ook beter kunnen doen. In het Engelse team is hij nooit echt op zijn plaats geweest en hij heeft slechts acht interlands gespeeld. Bizar weinig voor zo’n technische speler. Graeme Pierre Le Saux is wat dat betreft succesvoller geweest voor Engeland, want was niet alleen de eerste Kanaaleilander die voor Engeland uitkwam, maar tevens kwam hij tot 36 interlands en scoorde daarin één doelpunt.

Ondanks deze twee goede voetballers, is het niveau op de Kanaaleilanden niet echt hoog. Iedereen die een beetje kan voetballen, vertrekt naar het vasteland. Vaak naar de clubs aan de kust. Behalve Le Tissier en Le Saux hebben ook Dave Waterman (Portsmouth), Chris Tardiff (Portsmouth) en Brett Pitman (Bournemouth en nu Brisol City) in recente tijden in de Football League gespeeld. Alleen de eerste is ook international geworden, van Noord-Ierland. Pitman hoopt nog ooit voor Engeland te spelen en Tardiff is nooit uitgenodigd. Overigens speelden ze wel allemaal voor hun eigen eiland (Le Tissier, Waterman en Tardiff voor Guernsey en Le Saux en Pitman voor Jersey) in de Muratti Vase, de hoogmis van het voetbal op de Kanaaleilanden.

Het heilige woord is eruit: The Muratti Vase. Dat is een jaarlijks toernooi tussen drie van de eilanden: Guernsey, Jersey en Alderney. Dat laatste, veruit kleinste eiland, doet eigenlijk voor spek en bonen mee, want slechts eenmaal wonnen zij de trofee in 95 edities. Sterker nog, sinds 1938 speelde Alderney nooit in de finale. Guernsey won 42 keer en Jersey 51 maal. Eenmaal eindigde het onbeslist en deelden de twee eilanden de beker. The Muratti Vase wordt om het jaar op Guernsey en Jersey gespeeld. Het is een populair evenement en zorgt voor toeschouwersaantal van in de duizenden. Afgelopen jaar kwamen er bijvoorbeeld 3500 op de wedstrijd af, ongekend voor voetbal op de eilanden. Voor wie de uitslagen wil zien, raad ik de geweldige statistiekensite RSSSF aan.

De wedstrijden om de Muratti Vase draaien niet alleen om voetbal, maar zorgen voor een hoop chauvinisme op de eilanden. Ieder eiland heeft zijn eigen kleuren en bijnaam. Zo speelt Jersey in het rood-wit en worden ze Les Crapauds (de padden) genoemd. Guernsey speelt in het groen-wit en dat zijn Les Ânes (de ezels). Tenslotte heb je Alderney dat in het blauw-wit speelt en naar de bijnaam Les Lapins (de konijnen) luistert. De halve finale, die altijd tussen Alderney en de verliezende finalist van het jaar ervoor is, wordt de laatste jaren in maart gespeeld, terwijl de grote finale (waar de winnaar van de halve finale altijd thuis speelt) aan het eind van het voetbalseizoen in mei is. Wordt het gelijk, dan volgt er een replay op het andere eiland. De beker is op dit moment in handen van Jersey, dat na pingels Guernsey versloeg (zie hier de hoogtepunten op de BBC). Ooit wil ik die finale eens gaan vincken, want vage bekertoernooien zijn wel mijn ding.

Niet alleen de Muratti Vase wordt erg serieus genomen op de eilanden, ook de zogenaamde “Island Games” zijn erg belangrijk. Dit toernooi, dat sinds 1985, is een soort Olympische Spelen voor eilanden. Deelnemers zijn niet alleen de Kanaaleilanden, maar onder andere ook grootheden als Groenland, Isle of Man, Shetland Islands, Bermuda, Gotland en Isle of Wight. Op dat laatste eiland waren afgelopen week nog de “Island Games”, waaraan 24 eilanden meededen. Het voetbaltoernooi werd gewonnen door het thuisland, terwijl Guernsey de tweede plek pakte en titelverdediger Jersey de derde. Jersey is overigens wel de meest succesvolle deelnemer met drie titels, toevallig gevolgd door Guernsey met twee. In 2013 zijn ze in Bermuda en in 2015 komen ze naar Jersey. Een finale tegen Guernsey zou wel heel mooi zijn.

11 Reacties op “Football on the Channel Islands

  1. In feite is het absurde dat de Crown Dependencies, Balywicks etc (Jersey, Guernsey, Man, Gibraltar, etc) meer autonomie hebben dan de home nations. Geen van allen is echt lid van het UK, en ook geen lid van de EU. Ze zijn wel ergens aan de Britten gebonden maar zijn geen onderdeel van het UK regulier, hebben eigen parlementen, sommige van de gebieden hebben eigen immigratieregels en passpoorten. Zelfs de Pitcairn islands, een enorm geisoleerd eilandengroepje met slechts een 70 inwoners, heeft semi-zelfbestuur en een eigen parlement. Los van het feit dat je je afvraagt waarom het UK die gebieden wil houden (kost meer dan het opbrengt) hebben die gebieden in strikte zin meer recht op UEFA lidmaatschap dan Engeland of Schotland. Dat is namelijk gewoon UK, terwijl Isle of Man, Kanaaleilanden, Bermuda, etc buiten het UK staan. De relatie met het UK is vrij complex maar er is een vrij grote autonomie voor sommige van die kolonies. Behalve dan op voetbalvlak, wat eigenlijk absurd is.

    Vooral het Isle of Man heeft op de Island Games al flink goed gepresteerd, Gibraltar (wat geen eiland is maar wel mag meedoen) evenzeer, en de Shetland Islands zijn ook hoogvliegers. Al die gebieden hebben een eigen competitie ook trouwens. Sark (600 inwoners) vaardigde ook eens een ploeg af maar verloor alle wedstrijden met scores a la 20-0. Het feit dat zo een klein eilandje een ploeg bij elkaar kreeg vonden ze een overwinning op zich, ookal kregen ze een 70-tal goals binnen in een handvol wedstrijden. De Falklands doen ook mee aan de Island Games soms (soms, omdat de transportkosten vaak te hoog liggen en er te weinig mensen wonen om een goede ploeg bij elkaar te rapen ; er is wel een liga met 4 clubs waaronder eentje dat Celtic heet of heette) maar vreemd genoeg St Helena niet. Dat is de enige Britse bezitting zonder voetbal als we even Pitcairn Island niet meerekenen (met 70 bewoners is dat onmogelijk) ; St Helena heeft een dikke 5000 bewoners en een eigen league, maar geen eigen nationaal team. Bizar.

    Ik zou het geweldig vinden moest men, zoals in de Franse beker de kolonies een club mogen inschrijven, in Engeland ook 1 of 2 clubs per kolonie zouden laten meedoen. Nu heb je in Frankrijk dat profclubs naar Frans Guyana of Nieuw Caledonie moeten voor een bekerwedstrijd. Zou toch geweldig zijn in Engeland ook als pakweg Man United een uitwedstrijd in de Falklands moet gaan spelen? Gegarandeerd een evenement waar heel het eiland op afkomt en waar ze op de eilanden 50 jaar later nog over praten. Van de eilanden dichter bij de kust (in geval van Engeland dus de Kanaaleilanden en Man, in geval van Schotland de Hebriden en de Orkneys) is het ook vrij absurd dat men die clubs niet gewoon in de normale leagues toelaat maar in plaats daarvan in eigen eiland-gebonden amateurliga’s vasthoudt. Dat de Shetlands te ver weg van het vasteland liggen, tot daar, maar dat bijvoorbeeld de Hebriden of het eiland Man nog geen clubs hebben in de reguliere Schotse en Engelse liga’s vind ik absurd. In die zin hoop ik dat Guernsey FC een domino effect teweegbrengen kan voor de andere clubs van de eilanden. Het niveau van de stadions en leagues op die eilanden is bedroevend slecht, het “nationale stadion” van Guernsey zou in Belgie of Nederland nog afgekeurd worden voor de 4e divisie ; de enige manier om het voetbal naar een ietwat acceptabel niveau op te krikken is de eilanden betrekken in de leagues van het vasteland. Zolang men vastzit in die eilanden hun eigen liga’s zal het altijd een soort pub league blijven. Guernsey FC is hopelijk de catalysator die het voor clubs uit Man, andere Kanaaleilanden en de Schotse eilanden mogelijk maakt om ook toe te treden tot de “mainland leagues”. Het zou het niveau van de eilandploegen zeker ten goede komen simpelweg omdat publieke belastingstelling zou toenemen en dan zijn betere stadions en betere omkadering een logische volgende stap.

  2. Voor dit soort verhalen kom ik op Doingthe116. Ik ben geen hopper, geen vincker en heb maar één grote voetballiefde. Maar de verhalen op deze website zijn subliem en zijn voor mij het essentie van het ware voetbal.
    Het moderne voetbal stoort mij geweldig en ik kijk bijvoorbeeld zelden de Champions League. Het boeit me niet, het is niet echt. Alsof je naar een overgereguleerde musical zit te kijken. Maar de link naar beelden van de The Muratti Vase geven me kippenvel. Het ware voetbal, de passie, het hart en de ziel! ga zo door!!

  3. Le Tissier = Le God. Voor de rest geweldig stuk. De Muratti Vase is inderdaad 10x belangrijker dan de Champignons League.

  4. Kan niet anders dan FR1908 gelijk geven. DIT is smullen, DIT is voetbal, niet al die fakers met dikke weddes, gepimpte cars en dito vrouwen.

    • Hoezeer ik ook amateurvoetbal verkies boven professioneel voetbal waar het om commerce draait, maar die Vase is echt wel té obscuur om nog interessant te zijn. Veel meer dan een wedstrijd tussen twee pub teams kan je dat niet noemen. De Island Games is dan wel weer echt smullen omdat je dan een volwaardig deelnemersveld hebt met meer dan 2 teams die een vriendenwedstrijdje spelen. Dan heb je er nog meer Britse teams bij (op St Helena na sturen alle kolonies een team in, dus je hebt Shetlands, Orkneys, Isle of Man, Kanaaleilanden, soms ook Falklands, Gibralter, …) en buiten de Britse teams heb je nog meer lekkers zoals Groenland, Aland Eilanden e.d. Dat zijn volwaardige toernooien waar een behoorlijk deelnemersveld op het spel staat. De Muratti Vase, hoezeer ik van obscuur voetbal hou, kan ik echt geen volwaardige prijs noemen. Indien spelers die prijs het einde vinden, zegt dat eigenlijk vooral over hoe ze het spel allemaal iets té serieus nemen.

      Desondanks akkoord dat dit interessanter is dan de Ch.League, maar dat is dan ook een toernooi dat enkel voor gloryhunters en überkapitalisten bedoeld is. Chelsea-Liverpool of Barcelona-Kazan bv zijn de laatste jaren nu wel echt vaak genoeg gespeeld dat het deja-vu gevoel te groot wordt om nog interessant te zijn. Het echte voetbal, mensen die spelen uit liefde voor de sport en niet uit geldzucht, is het amateurvoetbal ; daar ben ik volledig mee eens.

  5. Ook ik kom net voor dit soort verhalen op deze site. Ben geen anglofiel maar hou enorm van obscure voetbalteams zoals in niet door FIFA erkende amateurliga’s. De Kanaaleilanden zijn 1 van de talrijke voorbeelden hiervan (wat non-FIFA betreft is enkel Noord Cyprus professioneel en die domineren het non-FIFA voetbal dan ook totaal, behalve dan de Island Games omdat ze daar niet aan deelnemen ; ook Lapland heeft enkele profs en is erg sterk)

    Wat betreft Britse overzeese gebieden en voetbal: hier is een artikel over voetbal op de Falklands:
    http://falpress.blogspot.com/2009/10/history-of-football-in-falkland-islands.html

    Overigens is die Muratti Vase wel een vrij waardeloos iets. Het is geen echte beker, want voor een cup toernooi heb je toch echt meer dan 2 of 3 ploegen nodig op het deelnemersveld. Sark heeft 1x een team in de Island Games gestuurd maar die deden het zo slecht dat die het niet nog eens gaan proberen. De Muratti Vase is niet meer dan een veredelde oefenpot. Als we het niveau van het voetbal op de Kanaaleilande, Isle of Man, Hebriden etc willen opkrikken zal het nodig zijn dat na Guernsey FC nog andere clubs de amateurliga’s op het eiland kunnen inruilen voor volwaardige deelname in de competities van Engeland en Schotland.

  6. I stand corrected: St Helena heeft nog nooit een nationale wedstrijd gespeeld maar ze zijn wel van plan dat weldra te doen (al kan fundraising een probleem vormen):
    http://s-h-i-f-t.com/default.aspx

    Met dit initiatief, indien het slaagt, zou elk Brits territorium op aarde een eigen team hebben als we de onbewoonde eilanden en de Pitcairn Islands (te weinig mensen) niet meerekenen.

  7. Pingback: Guernsey FC‏ | Doing the 116 Blog

  8. Mooi verhaal, was mij volledig onbekend! Die finale wil ik ook wel is gaan vincken. Lijkt mij zowiezo geen verkeerde bestemming. Kan je ook wat WO II spul bezoeken.

    Sluit mij verder aan bij FR1908 en Lieven.

  9. Het probleem is wel dat je op de Kanaaleilanden niet per auto mag voor zover ik weet. Voorts is het inderdaad een erg aantrekkelijke locatie, met verrassend aangenaam weer ’s zomers. De nationale ploeg van Sark is pure cult, al betwijfel ik of we die ooit nog opnieuw in actie gaan zien.

  10. Ook naar daar reizen is niet zo’n goedkope aangelegenheid, voor de veerboot van Malo naar Jersey tik je bijna €300 af. En je moet altijd via de UK om naar daar te vliegen. Ze staan wel op mijn ‘to do’ list.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s