Burnden Park Disaster

“Het werd steeds voller. We konden niet meer bewegen. Heel beangstigend. Voor me viel er al iemand flauw. Er bleven maar mensen bijkomen en de crush barrier begon steeds meer te wiebelen. Het ijzer begin ook echt pijn te doen aan mijn buik. Ik probeerde naar achteren te duwen, maar het leek wel een betonnen muur. Het laatste wat ik me herinner is dat de crush barrier het begaf en ik veel pijn had. Wat er daarna gebeurde weet ik niet meer. Op het moment dat ik bij kwam lag ik op het veld. Om me heen lagen overal dode mensen met grijsblauwe hoofden. Pas een paar dagen later kwam ik erachter wat er precies gebeurd was en hoeveel geluk ik had dat ik nog leefde. Ik ben daarna nooit meer naar een wedstrijd gegaan. Nooit meer.”

Morgen is het precies 65 jaar geleden dat een van de grootste voetbalrampen van Engeland plaatsvond. In Burnden Park lieten 33 mensen het leven. Het is een beetje een vergeten ramp, net zoals die in Bradford. Het is natuurlijk al lang geleden, maar dat is de vliegtuigramp in München ook en die is (terecht) nog lang niet vergeten. Misschien heeft het te maken met het feit dat Bolton Wanderers een wat kleinere club is? Ik weet het niet. Het gevolg van de ramp was in ieder geval dat er wat meer op de veiligheid van de fans werd gelet. Dat kon niet beletten dat er rampen op Ibrox, Valley Parade en Hillsborough nodig waren om het pas écht veilig te maken.

Burnden Park was een stadion zoals ik ze graag zie. Jaloers ben ik op mensen die daar een potje voetbal hebben gezien. Met Bolton Wanderers heb ik weinig, maar dat stadion was echt een van de mooiste scheppingen van de voetbalgod. Het stadion werd niet voor niets uitgekozen door schilder L.S. Lowry, om er zijn “Going To The Match” te schilderen. Het is dan ook jammer dat de nagedachtenis aan dat stadion (dat van 1895 t/m 1997 het thuis was van Bolton) is besmet door deze ramp. Tegenwoordig is er niets meer te zien van Burnden Park. Op de plek waar het stadion stond, staat nu een ASDA supermarkt. Triester kan bijna niet.

Op de ochtend van de ramp was iedereen in opperbeste stemming op weg naar het stadion. Het was het eerste seizoen na de Tweede Wereldoorlog. De competitie was nog niet hervat, maar de FA Cup al wel. Om toch wat meer wedstrijden te spelen, werd ervoor gekozen om iedere ronde een uit- en thuiswedstrijd te spelen. In de zesde ronde werden Stoke City en Bolton Wanderers aan elkaar gekoppeld. De eerste pot in Stoke was gewonnen door Bolton met 0-2, dat daarmee op rozen leek te zitten. Tel daarbij op dat Stoke Stanley Matthews in de gelederen had, iedereen naar voetbal snakte en het is logisch dat zowat heel Bolton en omgeving uitliep voor deze pot.

Stadions hadden in die tijd geen maximumcapaciteit, maar toen in 1933 69912 man (het record tot dan toe) in Burnden Park zaten, was het ramvol. Dat aantal werd deze middag flink overtroffen. Officieel zaten er 65419 mensen bij Bolton v Stoke, maar officieus werd er gesproken van een aantal tussen de 85000 en 90000. Veel te veel voor het stadion, dat bijna onder het gewicht van de mensen bezweek. Buiten werden er mensen weggestuurd die nog naar binnen wilden, want het lukte gewoon niet meer om nog meer mensen binnen te laten. Iedereen stond tegen elkaar aan gedrukt. Pissen deed je dan ook gewoon waar je stond, want een wc zoeken was onmogelijk. Bewegen was überhaupt geen optie.

Twintig minuten voor de aftrap werd er daarom besloten om alle turnstiles dicht te doen, omdat het veel te vol was. Deze wedstrijd had ook een flink aantrekkingskracht op mensen uit de omgeving. Er waren niet meer zo veel clubs over in de FA Cup en je had natuurlijk niet iedere dag kans om Stanley Matthews aan het werk te zien. Deze mensen, die vaak een lange reis achter de rug hadden, lieten zich natuurlijk niet wegsturen. De mensen die er niet meer in mochten, vooral jongeren, deden er alles aan om alsnog binnen te komen. Stadions waren toen nog niet zo goed beveiligd en door over muurtjes te klimmen, via de spoorweg te lopen en door turnstiles te forceren, lukte het nog veel mensen om binnen te komen.

Stewards waren er nog niet en het lukte de aanwezig politie niet om de mensen tegen te houden. En ook al hadden ze het gewild, het was onmogelijk om door de massa te dringen. De mensen begonnen steeds creatiever te worden. Een stilstaande trein achter de Railway End werd een extra tribune, want mensen gingen op het dak van die trein staan om zo nog iets te zien. Sommige mensen werd het teveel (vooral vaders met kleine kinderen) en besloten met veel pijn en moeite zich naar buiten te wurmen. Hierdoor moesten de turnstiles weer even open, wat weer tot gevolg had dat er weer veel mensen binnen drongen. De uitdrukking “als sardientjes in een blik” werd deze middag in praktijk gebracht.

Op het moment dat de spelers opkwamen, kon er geen muis meer bij. Het zien van de spelers zorgde voor enthousiasme op de tribune en enthousiasme betekent beweging. Er ging hierdoor een hele golfbeweging van mensen van achter naar voren en twee crush barriers braken onder de immense druk. Als dominosteentjes vielen de mensen over elkaar heen. Honderden mensen raakten gewond en uiteindelijk bleken er 33 mensen te zijn gestorven door verstikking. De omvang van de ramp werd pas later bekend, want de wedstrijd werd gewoon gespeeld. Het bleef 0-0 en Bolton was door. Niemand juichde, want tegen het eind was overal in het stadion bekend geworden wat er gebeurd was op de Railway End.

Als gevolg van deze ramp kregen stadions een maximumcapaciteit. Ook werden er voortaan automatische tellers op de turnstiles geplaatst, waardoor er nooit teveel mensen binnen konden komen. Voor de 33 mensen was het echter te laat. Voor de nabestaanden van deze slachtoffers werd op Maine Road een benefietwedstrijd gespeeld tussen Engeland en Schotland. Mensen lieten zich niet afschrikken door de ramp, want nooit kwamen er zoveel mensen naar het voetbal, als in de eerste jaren na de oorlog. Pas in 2006 werd er een memorial geplaatst bij de ASDA supermarkt, waar ooit Burnden Park stond. Laat, maar beter laat dan nooit. De 33 worden zo tenminste nooit vergeten.

2 Reacties op “Burnden Park Disaster

  1. Dit is inderdaad de minst bekende ramp van allemaal. Ik moet bekennen dat ik ook niet verder kwam dan dat er ooit een keer een ramp op Burnden Park was geweest waarbij doden zijn evallen, maar wanneer en hoeveel, geen idee. Op de Reebok staat ook klein monument (net zoals bij die Adsa) , vlak bij de away-end, maar daar word je ook niet veel wijzer van. Heel eigenaardig, het lijkt wel of Bolton ich een beetje voor dee ramp schaamt ?

  2. Helaas zullen er nog veel rampen nodig zijn voor het voetbal globaal veilig wordt. Wat ik zag toen ik in Turkije woonde en Besiktas-Fenerbahçe bijwoonde was beangstigend. Mensen renden de straat over tenmidden van druk verkeer om toch maar snel binnen te raken, er werd langs enorm steile muren naar beneden geklauterd om snel bij de ingang te raken, mensen stonden bovenop de rand van een tribune net naast een diepe afgrond om een beter zicht op de match te hebben … Wonder dat die dag niemand zwaar is gewond geraakt. In Afrika herinner ik me ook nog dat nog maar enkele jaren geleden enkele duizenden gewond of dood op het veld lagen nadat een tribune door het gewicht in elkaar was gezakt, ook daar had men veel te veel mensen binnengelaten dan de capaciteit het toeliet.

    Als voetbalromanticus vind ik die oude stadions met half overwoekerde tribunes en bouwvallige tribunes geweldig. Maar als je dan denkt aan de rampen die er gebeurden doorheen de voetbalgeschiedenis kan ik toch minstens begrip opbrengen voor de verstrengde veiligheidscriteria en stricter controles.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s