Football City Oxford

Tijdens de totaal mislukte kersttrip, slaagden we er toch in nog een potje te zien. Dat was Oxford United v Macclesfield Town. Daar kwam ik naast een vrouw te zitten die fan was van Oxford City. Haar vader was groot fan van die club, die tot aan de jaren 50/60 dé club van de stad was. Dat triggerde me om de geschiedenis van Oxford als voetbalstad eens te gaan uitspitten. Ik wist dat beide clubs een prachtig stadion hebben gehad, dus alleen al daarom is het de moeite om hier eens wat dieper op in te gaan.

Wie Oxford zegt, denkt meteen aan de universiteit van die stad. Het is de trekpleister van de stad. Voetbal komt daar niet eens bij in de buurt. De universiteit, gesticht in 1096, is de op twéé na oudste ter wereld. Alleen die van Bologna en Parijs zijn ouder dan Oxford University. Die van Cambridge wordt vaak in een adem genoemd met die van Oxford, maar is vergeleken met Oxford een jonkie uit 1209. Cambridge University is overigens gesticht door studenten en professoren van Oxford, die zich in die stad niet veilig voelden nadat er een conflict ontstond met de lokale bevolking.

Deze conflicten tussen town (stad) and gown (toga) werden steeds geweldadiger en tijdens de grootste rel in 1355 werden er verschillende studenten vermoord. Later normaliseerden de verhoudingen tussen beide groepen en tegenwoordig is het allemaal pais en vree tussen de locals en de studenten. Oxford is meer dan alleen de universiteit. In het begin van de 20ste eeuw, kwamen er ook veel fabrieken naar de stad. Onder meer de Mini Cooper wordt in Oxford geproduceerd. Het heeft er voor gezorgd dat er grote arbeiderswijken uit de grond zijn gestampt, die vandaag de dag als zeer slecht en gevaarlijk bekend staan.

Maar genoeg over Oxford, want in 1882 kwam voetbal naar de stad. In dat jaar werd Oxford City opgericht. Die club was tot aan de jaren vijftig dé club van de stad. Ze wonnen in 1906 de FA Amateur Cup en voor belangrijke wedstrijden zat het prachtige White House Ground nokvol met meer dan 10.000 toeschouwers. Voor een amateurclub een heel nette prestatie. Betaald voetbal vond de club ordinair en geen moment kwam het bij het bestuur op om te proberen om in de Football League te komen. Oxford City speelde dan ook in de Isthmian League, een competitie waar alles puur amateur was. Er werd nog echt in de geest van de oude Corinthians gespeeld. Mooi natuurlijk die principes, maar het zou ook de neergang van de club inleiden.

Elf jaar na Oxford City werd in 1893 Headington FC opgericht in Headington, een voorstadje van Oxford dat in 1929 door de stad werd geannexeerd. Voordat dat gebeurde, bouwde Oxford United in 1926 een eigen stadion: The Manor Ground, een alleraardigst stadionnetje. In die tijd was er overigens totaal geen rivaliteit tussen Headington United en Oxford City. City was veel te groot. De rivaal van Headington was Cowley FC, een andere dorpsclub rond Oxford. Tegen Oxford City werd opgekeken, als tegen een grote, wijze broer. Na WO II zou dat gaan veranderen, want met Vic Couling kwam er een heel ambitieuze president aan het roer bij Oxford United die van zijn club de nummer één van de stad ging maken.

In 1949 werd de Headington United toegelaten tot de Southern League, hetzelfde niveau als de Isthmian League (Waar Oxford City nog in speelde), maar daar deden ze niet moeilijk over betalingen. De club besloot dan ook professioneel te worden en in 1950 waren ze de eerste club in Engeland met lichtmasten. Op dat moment waren ze de stadsgenoot eigenlijk al voorbij. Sportief gezien waren de jaren vijftig erg succesvol met de titel in de Southern League in 1953 en een tweede plek in 1954. Maar de club wilde meer en eind jaren vijftig maakte Headington zich op voor de Football League. Ze hadden een goed stadion en een sterk elftal. Als de club in de League zou komen, kon de club definitief Oxford City voorbij gaan.

In 1960 werd Headington United tweede en in die zomer werd besloten om de naam van de club te veranderen in Oxford United, om meer mensen uit de stad aan te trekken. Tot dan toe was Oxford City nog altijd populairder. De naamsverandering zorgde voor nog meer successen, want zowel in 1961 als 1962 won de club de titel in de Southern League. Doordat Accrington Stanley failliet ging, was er in 1962 ineens een plekje vrij in de Football League. Dat zorgde voor veel hoop bij de clubs in de non-league, want normaal herkozen de clubs ltijd hun soortgenoten tijdens de election. Ook ditmaal eindigden de drie leagueclubs, die moesten meedoen, bovenaan bij de verkiezing. Oxford United werd vierde, voor Wigan Athletic, en mocht dus het jaar erop in de Fourth Division uitkomen. Feest in de universiteitsstad.

Bij Oxford City kwam er geen reactie op. Zij geloofden dat zij dankzij hun pure amateurstatus en hun stadion in het stadscentrum nog altijd genoeg volk zouden trekken. Per slot van rekening was Oxford United maar een omhooggevallen club uit Headington. Leuk dat ze nu ineens Oxford in hun clubnaam hadden staan, maar de echte Oxfordian zou gewoon bij City blijven kijken. Pas in 1979 zou Oxford City de amateurstatus loslaten, maar toen was het te laat. In 1980 deden ze een laatste poging om weer de club van de stad te worden: Bobby Moore werd aangesteld als manager, met Harry Redknapp als assistent. Het werd geen succes en Oxford City kwam terecht in de marge.

Oxford United was na de verkiezing helemaal op zijn plek in de Football League. In 1965 promoveerde de club als nummer vier naar de Third Division en in die divisie werden ze 1968 kampioen. Binnen zes jaar was de club opgeklommen van de amateurs naar de tweede divisie, een knappe prestatie die ervoor zorgde dat de bevolking van Oxford de club in de armen sloot. Na Oxford City werd niet meer omgekeken. Sinds 1959 is er geen officiële wedstrijd gespeeld tussen beide clubs. De mensen die de laatste derby hebben meegemaakt, zijn nu al bijna P-P. Van enige rivaliteit is dan ook geen sprake meer. Veel fans van Oxford United nemen zelfs wel eens een kijkje bij City, als hun eigen club niet speelt.

Oxford United bleef na de promotie acht jaar in de Second Division spelen. De beste prestatie was een 8ste plek in 1973, maar meestal was het onderkant middenmoot voor The Yellows. In 1976 kwam er een einde aan het avontuur. In de Third Division ging het ook niet best. De club hing rond in de grijze middenmoot en in 1982 bleek de club de schulden aan de bank niet meer te kunnen betalen. Oxford United leek failliet te gaan, maar werd nét op tijd overgenomen door Ján Ludvík Hoch, beter bekend als Robert Maxwell, de controversiële zakenman. Hij had het plan Oxford United te laten fuseren met Reading en de club Thames Valley Royals te gaan noemen. Veel supportersprotesten waren het gevolg en de fusie ging niet door.

Maxwell baalde hiervan en dreigde de club failliet te laten gaan als de fusie niet doorging. Bij Reading was zijn medestander ondertussen vertrokken en vervangen door een tegenstander van fuseren. Maxwell kon zijn plan in de koelkast zetten, maar besloot wel geld te investeren in de club. Dat had meteen succes, want onder leiding van Jim Smith begon de club aan een opmars. In 1984 won Oxford United de Third Division en het jaar erop werden ze ook kampioen in de Second Division. Voor het eerst in de geschiedenis promoveerde de club naar het hoogste niveau. Daarnaast werd John Aldrigde topscorer van de competitie. Maxwell zelf had ondertussen een poging gedaan op Manchester United te kopen, maar zijn bod werd afgewezen. Hij bleef daarom bij Oxford United.

Het eerste jaar op het hoogste niveau lukte het Oxford United om erin te blijven. Dat is echter niet hetgeen wat de fans het meest zal bijblijven, want The Yellows wonnen in 1986 hun eerste en enige hoofdprijs. Na overwinningen op Northampton, Newcastle, Norwich, Portsmouth en Aston Villa, stond de club ineens in de finale van de League Cup. Tegenstander daarin was QPR, dat destijds een middenmotor was op het hoogste niveau. Te pakken dus en dat deed Oxford United dan ook. Met maar liefst 3-0 werd QPR opzij gezet. Het jaar ervoor waren de Engelse clubs door de UEFA uitgesloten van Europees voetbal, dus helaas voor Oxford United mochten ze niet de grens over.

In 1987 wist Oxford zich weer te handhaven, maar het jaar erop was het avontuur over. Oxford United werd laatste en ging onder meer met Chelsea een divisie lager spelen. Het zijn tot op de dag van vandaag de enige drie seizoenen dat Oxford United op het hoogste niveau heeft gespeeld. Waar 1988 een superjaar was voor het voetbal in Nederland, was het een slecht jaar voor het voetbal in Oxford. Niet alleen degradeerde Oxford United, de stadsgenoot werd uit het stadion gezet. De eigenaar van de White House Ground wilde het terrein gaan bebouwen en Oxford City was ineens dakloos. Het leek het einde van de club.

Ineens bleek hoe populair Oxford City nog was, want binnen no time werden er 14.000 handtekeningen verzameld en aangeboden aan het gemeentebestuur met de vraag of die geen nieuw stadion voor de club konden regelen. In 1993 kwam dat stadion er, na een aantal jaar te hebben gespeeld bij Cowley. Ironisch genoeg ver uit het stadscentrum en erg dicht bij Headington, waar Oxford United nog altijd speelde. Als openingswedstrijd werd er een pot tegen Oxford United geregeld. Die kwamen langs en 1800 toeschouwers zagen City met 3-1 winnen. Het stadion – Court Place Farm Stadium – is trouwens dodelijk saai. Erg jammer, als je het oude stadion in ogenschouw neemt, maar ja de club bestaat tenminste nog.

De Second Division leek het natuurlijke niveau te zijn van Oxford United. Robert Maxwell had de club in 1987 verlaten, nadat hij dat jaar Derby County had overgenomen, maar de club handhaafde zich redelijk op het tweede niveau. Van 1988 t/m 1999 speelde de club – op twee seizoenen na – in wat nu The Championship heet. De club bleek echter weer wat schulden te hebben en in april 1999 nam Firoz Kassam de club over. Kassam was een zakenman die rijk was geworden door oude hostels in Londen over te nemen, die te vullen met asielzoekers en daklozen en daar flink wat subsidie voor te krijgen. Zijn “gasten” werden slecht behandeld, wat weer goed was voor de portemonnee van Kassam, die de subsidie in zijn zak stak.

Het eerste wapenfeit van Kassam was de degradatie van de club naar League One. Daarna plaatste hij de club in surseance van betaling, waardoor de schuldeisers slechts 1% van hun bedrag terugkregen. Erg zuur, als je weet dat Kassam de club voor 1 pond had overgenomen en zelf 130 miljoen op de bankrekening had staan. Zijn volgende truc was om de Manor Ground aan zijn eigen bedrijf te verkopen. Twee jaar later verkocht zijn bedrijf het stadion weer aan een privé-ziekenhuis voor het dubbele bedrag, dat Kassam lekker in zijn zak kon steken. Wel liet hij een nieuw stadion bouwen aan de rand van de stad met vreemd genoeg maar drie tribunes. Dat gaf hij de naam Kassam Stadium, ijdeler kan bijna niet.

De ironie is dat tegenwoordig Oxford City veel dichter bij Headington ligt dan Oxford United, dat helemaal aan de andere kant van de stad ligt. Sportief gezien ging het ook niet best, want het nieuwe stadion zou worden ontgroend in League Two. Oxford City degradeerde in 2001 namelijk met slechts 27 punten, 33 nederlagen en 100 tegendoelpunten. Kassam beloofde de fans de hemel, maar die kregen de hel. Voor het eerst sinds 35 jaar moest Oxford United weer in de laagste divisie van de Football League gaan spelen en dat viel niet mee. Het eerste jaar werden ze daarin slechts 21ste, hoewel het de seizoenen erop weer wat beter ging en de club respectievelijk 8ste, 9de en 15de werd.

In 2006 moest de club er toch aan geloven en vlogen ze na 44 jaar uit de Football League. Samen met Rushden & Diamonds degradeerde Oxford United naar de Conference. Weer kwam er ironie bij kijken, want de vervanger van Oxford United was Accrington Stanley, de club waar ze zelf de plaats van hadden ingenomen in 1962. Kassam vertrok na de degradatie en verkocht de club aan fan Nick Merry. Het stadion hiel hij wel in bezit, hoewel Merry al jaren probeert dat over te nemen. Vandaar dat het nog altijd de verschrikkelijke naam Kassam Stadium heeft. Ieder jaar weer was Oxford United een van de favorieten in de Conference, maar uiteindelijk zou de club er maar liefst vier jaar over doen om terug te keren.

In de jaren in de Conference brak Oxford United het toeschouwersrecord voor een wedstrijd in de Conference. Maar liefst 10600 kwamen op dinsdagavond af op een pot tussen Oxford United en Luton Town. Afgelopen seizoen lukte het Oxford United dan toch om te promoveren. The Yellows werden derde in de competitie, maar in de play-offs worden Rushden & Diamonds en York City opzij gezet. Dit jaar doen ze het redelijk in League Two. Ik verwacht dat ze er makkelijk in blijven en op termijn weer naar League One gaan. Dat lijkt me het natuurlijke niveau van de club, met zo nu een dan een uitschieter naar boven dan wel onder.

Oxford City doet het ondertussen ook redelijk in het nieuwe onderkomen. Zowel in 2000 als in 2010 werd de eerste ronde van de FA Cup gehaald en sinds 2008 speelt de club in de Southern League Premier, een divisie onder de Conference South. De club is qua elftallen uitgegroeid tot de grootste van Engeland, met meer dertig verschillende teams. Oxford City is een echte community club, maar veel toeschouwers trekt de club niet. Bij zo’n 400 man houdt het wel op. De slag om ooit nog dé club van Oxford te worden lijkt een kansloze zaak. Daarvoor is het nu veel te laat. Wat rest is tevreden zijn om de tweede club van Oxford te zijn en te hopen dat United-fans zo nu en dan eens langskomen.

2 Reacties op “Football City Oxford

  1. Briljant stuk. Is dit het begin van een serie over diverse voetbalsteden in Engeland? Ik hoop het wel!

    • Helaas niet. Veel voetbalsteden zal ik in de (verre) toekomst wel gaan behandelen met “derby fever”. Misschien dat ik wel zoiets ga schrijven over Cambridge, want daar is de situatie bijna een kopie van die in Oxford.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s