Precies 85 jaar geleden gebeurde er iets unieks in de geschiedenis van de FA Cup. Voor het eerst, en tot op de dag van vandaag voor het laatst, won een niet-Engelse club die beker. Cardiff City was met 1-0 te sterk voor Arsenal en de bekerfinale van 1927 werd daarom bekend onder de naam “The Cup was let out of England”. Veroorzaker van dit Engelse leed was Hughie Ferguson, een Schot die de enige goal maakte die dag. Ferguson was een topspits en een van de weinige Britten die meer dan 350 officiële doelpunten maakte. Hij leefde voor doelpunten en toen hij die niet meer kon maken, sloeg hij de hand aan zichzelf. Amper drie jaar na zijn legendarische goal, vergaste hij zichzelf.
Het is vandaag een historische dag, want het is op de kop af 140 jaar geleden dat de allereerste FA Cup finale werd gespeeld. Wanderers en Royal Engineers waren de twee finalisten en de wedstrijd eindigde in 1-0 door een doelpunt van Wanderer Morton Betts. In totaal kwamen 2000 man op de finale af in de Kennington Oval in Londen. Het was de eerste finale ooit in het voetbal en tevens de eerste keer dat er sprake was van voetbal in competitieverband. De tweeëntwintig man op het veld hadden er toen nog geen idee van dat het voetbal zou uitgroeien tot een mondiale sport met zoveel emotie. Beide clubs verdwenen voor het begin van de twintigste eeuw, maar vergeten zullen we ze nooit doordat ze deze eerste finale speelden.
Doordat de Steel City derby al stokoud is, de eerste officiële ontmoeting in de competitie is al 119 jaar geleden, zijn er heerlijke ontmoetingen geweest tussen beide clubs. Natuurlijk genieten ze bij Wednesday nog altijd van de Boxing Day Massacre en bij United van die 7-3 overwinning, maar de bekendste derby is toch wel de halve finale van de FA Cup in 1993. Die dag was heel Sheffield uitgestorven. Iedereen zat of in Wembley of in de pub. Even was de vergeten stad weer het centrum van de voetbalwereld. Londen was die dag voor even de Steel City. Waar er normaal nogal wat animositeit heerst rondom de wedstrijden, was dit misschien wel de meest vreedzame ooit. Het was een groot feest.
Het is vandaag precies dertig jaar geleden dat een van de grootste stunts ooit plaats vond in de FA Cup. Non-League club Hereford United versloeg Newcastle United, dat in de hoogste divisie speelde en met Malcolm MacDonald een absolute ster had. Hereford had zich door de kwalificatierondes geworsteld en had in de eerste ronde King’s Lynn en in de tweede ronde Northampton verslagen. Voor de derde keer in de historie stonden The Bulls in de derde ronde en ze mochten uit naar Newcastle. Daar vond de eerste stunt plaats, door met 2-2 gelijk te spelen. Na verschillende malen P-P, kon op 5 februari eindelijk de replay plaatsvinden, terwijl de rest van de clubs al bezig waren met de vierde ronde. Op een waar knollenveld kwam Newcastle met 0-1 voor, totdat Ronnie Radford een wereldgoal maakte. Misschien wel de bekendste goal in de hele geschiedenis van de FA Cup. In de verlengingen maakte Ricky George zelfs nog de 2-1.
De wedstrijd, eigenlijk gepland als achterafje, werd ineens het hoofdgerecht van Match of the Day en de jonge John Motson (die het commentaar gaf bij deze pot) werd ook ineens beroemd. Het was voor het eerst sinds 1949 (Yeovil v Sunderland) dat een non-League club er eentje uit de hoogste afdeling had gewipt. In de ronde erop hield Hereford West Ham op 0-0 in eigen huis, om uiteindelijk met 3-1 te verliezen op Upton Park. Toch had Hereford de harten van de mensen gestolen en werden ze in de zomer van 1972 gekozen in de Football League, ten koste van Barrow. Belangrijkste reden was die goal van Ronnie Radford, want Hereford had niet eens de Southern League gewonnen dat seizoen. Maar ja, dat is de magie van de FA Cup, die destijds veel groter was dan de competitie.
Komend weekend een van de hoogtepunten in het Britse voetbal: de bekerrondes in Engeland en Schotland waar de grote kanonnen erbij komen. Opvallend genoeg zijn de Schotse wedstrijden ditmaal leuker dan die in Engeland. Toch zijn er ook daar veel leuke potten te vinden. Hieronder de dertien leukste bekerwedstrijden van komend weekend. Waarom dertien? Omdat foute cd’s uit de jaren tachtig ook altijd dertien hits uitkozen. Hieronder mijn dertien leukste potten van het weekend.
De oudste club van Engeland is van 1857. Zes jaar later werd de FA opgericht. Nog altijd was er geen sprake van competitief voetbal, want er werden alleen oefenwedstrijden tegen elkaar gespeeld. Leuk, maar Charles Alcock, een speler van The Wanderers, leek het wel aardig om een toernooitje te gaan spelen om een echte prijs. Iedereen enthousiast, maar je kent het wel, uiteindelijk vallen er toch veel af. Van de vijftig clubs die mee mochten doen, besloten uiteindelijk twaalf daadwerkelijk deel te nemen. Op 11 november 1871 was de eerste speelronde ooit van de FA Cup. Een van die eerste wedstrijden was Maidenhead v Marlow. Toevallig de enige twee clubs, van alle deelnemers die dag, die vandaag de dag nog bestaan. Komende zaterdag staat Maidenhead v Aldershot op het programma. Precies 140 jaar en één dag later, ook in de FA Cup en in hetzelfde stadion als destijds: York Road. Genoeg reden om daar eens wat dieper op in te gaan.
Het zijn barre tijden in het Engelse voetbal voor de nostaligici, waartoe ik mezelf ook reken. Vooral de Premier League begint steeds afstotelijker te worden. Clubs willen hun eigen tv-rechten gaan verkopen, zodat het verschil tussen rijk en arm nog groter gaat worden. Verder worden er obscene bedragen aan verveelde voetballers betaald en is er zelfs een proefballonnetje opgelaten over het afschaffen van degradatie. Voor de mooie verhalen moet je echt ergens anders gaan zoeken, zoals in de FA Cup. Daar kom je ieder jaar wel een modern sprookje tegen. Ook dit jaar. Hebburn Town is ditmaal de gelukkige. De amateurs uit de tiende divisie hebben al vijf rondes overleefd in het legendarische toernooi. Voor het eerst staan ze in de vierde kwalificatieronde van de FA Cup en als klap op de vuurpijl is er een wedstrijd tegen de lokale grootmacht Gateshead uitgerold. Het is dé belangrijkste wedstrijd voor de club die al bijna een eeuw bestaat.
Mijn site heet “doingthe116″, maar daadwerkelijk de 116 doen, is geen doel voor mij. Momenteel denk ik zelfs dat nooit te halen, vanwege stadions als die van Newport County, Gateshead en Darlington. Zelfs de zogenaamde 92 is geen doel, hoewel ik die waarschijnlijk een dezer jaren wel ga volmaken. Ik sta op 87, dus dan is dat wel realistisch. Ik heb zelfs al een potentiële 92ste: Port Vale. Maar nogmaals; het is geen doel op zich. Toch is er wel iets dat ik ooit zou willen volbrengen en dat is in alle veertien rondes van de FA Cup minstens één wedstrijd bezoeken. Voetbalnerderig? Dat zeker, maar het lijkt me gewoon geweldig om ooit eens te doen. Dit jaar ga ik proefdraaien. Ik ga niet werkelijk die potten bezoeken, alleen virtueel. Deze post wordt iedere ronde aangepast met de wedstrijd die ik zou bezoeken en de reden waarom eronder. Ik maak dat iedere keer bekend op Twitter. Ik ben namelijk benieuwd welke veertien wedstrijden er dan uit komt rollen. Buiten mijn “wedstrijd van de ronde”, ga ik ook de FA Cup volgen op de Brian James-manier. Die koos in 1976/1977 een club (Tividale) en volgde die, totdat ze werden uitgeschakeld. Daarna ging hij de club volgen die Tividale versloeg, totdat die werd uitgeschakeld en zo verder tot aan de finale. Uiteindelijk schreef James, een befaamde journalist, er het meesterwerk “Journey to Wembley” over. Aangezien ik dit jaar in de eerste ronde Malvern Town v Causeway United zag, neem ik die als startpunt voor de tocht op de Brian James-manier. Achter de clubs zie je getallen staan, die staan voor het niveau waarop de betreffende club speelt.
Afgelopen weekend werd Sutton United kampioen van de Isthmian Premier League. Een goede prestatie van de Londenaren, want volgend jaar mogen ze het gaan proberen in de Conference South. Een niveau waar ze zeker thuishoren qua historie en achterban. De club speelde niet voor niets zes seizoenen in de Conference. Het is ook een club die werkelijk bij iedere Engelse voetbalkenner bekend is. Dit door die ene wedstrijd op 7 januari 1989. Daardoor worden ze iedere jaar weer eens genoemd als de derde ronde van de FA Cup weer gespeeld wordt.
Even leek het verkeerd te gaan met Sheffield Wednesday, maar dankzij opeenvolgende overwinningen zijn ze zo goed als veilig. Mooi, want het begint er steeds meer op te lijken dat er volgend jaar weer een Steel City derby zal gaan plaatsvinden. Dit jaar waren er weinig hoogtepunten voor The Owls of het moet de redelijk goede run in de FA Cup zijn. Ik was bij de eerste pot in Southport, maar Dutch Owl was aanwezig bij de latere wedstrijden. Hieronder zijn belevenissen in Bristol en Birmingham.
