Iedereen die ook maar iets met het Engelse voetbal heeft, herinnert zich de documentaire That Final Day van Tom Egbers en Kees Jongkind nog wel. Exeter City en Swansea City vochten in 2003 om de 22ste plek in de Third Division, de huidige League Two. De clubs en haar fans werden intensief gevolgd, want degradatie naar de Conference is toch een kleine ramp voor een club. Het was een geweldige reportage om te zien en ik gooi hem zo nu en dan nog wel eens in de dvd-speler. Na een paar jaren van weinig echte spanning onderin, krijgen we komende zaterdag een nieuwe That Final Day. Ditmaal zijn Grimsby Town en Barnet de hoofdrolspelers. Zelf ga ik komende zaterdag naar Barnet (dat thuis tegen Rochdale speelt. Grimsby moet uit naar Burton), dus de komende week komen er wat artikelen over deze relegation dogfight. Als eerste een terugblik op die Final Day van 2003.
Tijdens deze reportage viel me voor het eerst op hoe zeer de kleinere clubs ook leven in Engeland. De meeste kende ik namelijk alleen maar van naam en van de spaarzame beelden rondom de FA Cup. Tel daarbij de geweldige stadions op en ik kreeg spontaan sympathie voor beide clubs. Hoe dichterbij de laatste wedstrijd kwam, hoe meer ik naar de Swansea-kant ging neigen. Ik wist al wel dat zij het gingen redden, maar ik gunde het ze ook meer. Zal wel door The Vetch komen, want de fans die werden gevolgd waren allebei oké. Ik heb dankzij deze documentaire eigenlijk tot de dag van vandaag een zwak voor Swansea.
De situatie op de laatste speeldag in 2003 was vrij duidelijk: Shrewsbury had 41 punten en was gezien. Exeter stond een-na-laatste met 45 punten, terwijl Swansea op de laatste veilige plek stond met 46 punten. Beide club speelden thuis. Swansea moest tegen nummer 13 Hull City (ja, ook voor hen is het snel gegaan), terwijl Exeter het in eigen huis mocht opnemen tegen Southend United, de nummer 14. Voor Swansea was een overwinning dus voldoende, terwijl ze bij Exeter zelfs bij een overwinning nog schietgebedjes moesten maken.
Op 3 mei 2003 werd er in zowel Swansea als Exeter afgetrapt voor de belangrijkste wedstrijd in tijden. Na acht minuten kwam Swansea al op 1-0 door een pingel, maar een minuut later stond het alweer gelijk. In de 25ste minuut kwam Hull op 1-2. De Swans stonden virtueel nu op een degradatieplek, maar een nieuwe penalty op slag van rust zorgde ervoor dat Swansea toch met een 2-2 tussenstand mocht rusten. In Exeter stond het op dat moment nog steeds 0-0. Dat zou het daar ook blijven, terwijl Swansea zich veilig speelde met een 4-2 overwinning. Een mooie dag was ten einde en Swansea zou er in blijven. Ik herinner me vooral het “We are staying up, we are staying up” nog heel goed.
Na de degradatiestrijd is het met beide clubs crescendo gegaan. Met Swansea iets eerder dan met Exeter, maar allebei zijn ze in zeven jaar sindsdien twee keer gepromoveerd. In Swansea staat zelfs een spiksplinternieuw stadion en de club kan zelfs nog de play-offs gaan halen voor promotie naar de Premier League. Exeter heeft het in League One een stuk zwaarder en moet oppassen niet te degraderen. Maar dan nog spelen ze netjes in League Two. Het kan dus verkeren in een korte tijd. Ik ben benieuwd of we over zeven jaar ook terugkijken en zien dat Barnet op de rand van de Premier League staat, terwijl Grimsby meestrijdt in League One. Iets zegt me dat het niet gaat gebeuren, maar je weet het nooit.
Mooi verhaal over ‘that final day’ en ook ik volg al jarenlang de uitslagen van Swansea City en Exeter City. Vooral voor Exter City heb ik een zwak. Helaas heb ik zo nog niet zien spelen. In mei 2008 miste ik de play of final (tegen Cambridge United) doordat er geen kaartverkoop was op de dag (in tegenstelling tot wat mij verteld was). Wel heb ik nog een scarve liggen van de wedstrijd. Recentelijk zou ik naar Tranmere Rovers-Exeter (17 april)gaan en vervolgens ging het vliegtuig niet de lucht in vanwege een aswolk. Eens zal ik ze zien spelen.